Nga đã cấm WhiteBit, sàn giao dịch tiền điện tử, cáo buộc tài trợ cho Ukraine 11 triệu USD

Nga đưa WhiteBit vào danh sách “Tổ chức không được hoan nghênh”, cáo buộc chuyển 1.100 triệu USD đến quân đội Ukraine (90 nghìn USD mua drone) và hỗ trợ nền tảng United24. WhiteBit có 8 triệu người dùng, giao dịch hàng ngày đạt 11 tỷ USD. Quy định mới của Nga về hạn mức đầu tư cho nhà đầu tư không chuyên là 300.000 rúp/năm, có hiệu lực từ tháng 7 năm 2027.

Nga cáo buộc WhiteBit tài trợ quân đội Ukraine

Tổng công tố Nga đã liệt WhiteBit, sàn giao dịch tiền điện tử của Ukraine, vào danh sách “Tổ chức không được hoan nghênh”, cáo buộc sàn này giúp chuyển khoản bất hợp pháp ra khỏi Nga và tài trợ lực lượng vũ trang Ukraine. Các biện pháp trừng phạt còn bao gồm cả công ty mẹ W Group và các thực thể liên quan, về cơ bản cấm họ hoạt động tại Nga.

Theo báo chí địa phương, chính quyền Nga cho biết kể từ năm 2022, ban quản lý WhiteBit đã chuyển khoảng 11 triệu USD cho Ukraine, trong đó gần 900 nghìn USD dùng để mua drone. Văn phòng Tổng công tố còn tuyên bố rằng nền tảng này cung cấp hỗ trợ kỹ thuật cho nền tảng quyên góp tiền điện tử của Ukraine, United24, được chính phủ Ukraine hậu thuẫn. Họ còn tham gia “kế hoạch bóng tối”, rút tiền từ Nga và thực hiện các hoạt động bất hợp pháp khác.

Các cáo buộc này mang tính nghiêm trọng vì chúng liên kết trực tiếp WhiteBit với các hoạt động chiến tranh. Drone đóng vai trò then chốt trong chiến tranh hiện đại, dùng để trinh sát, tấn công và phòng thủ. Nếu WhiteBit thực sự giúp dòng tiền chảy vào mua drone, từ góc nhìn của Nga, điều này tương đương tham gia trực tiếp vào hoạt động thù địch. United24 là nền tảng quyên góp chính thức của chính phủ Ukraine, nhận quyên góp toàn cầu để hỗ trợ chiến tranh, bao gồm y tế, tái thiết và trang bị quân sự. Việc cung cấp hỗ trợ kỹ thuật cho nền tảng này rõ ràng là hành động thù địch trong mắt Nga.

WhiteBit được thành lập bởi doanh nhân Ukraine vào năm 2018, tuyên bố có hơn 8 triệu người dùng hoạt động, khối lượng giao dịch hàng ngày đạt 11 tỷ USD, khối lượng hợp đồng tương lai lên tới 40 tỷ USD. Quy mô này giúp WhiteBit trở thành một trong những sàn giao dịch tiền điện tử lớn nhất Đông Âu. Mặc dù nền tảng có ảnh hưởng quốc tế, nhưng do môi trường quản lý ngày càng thắt chặt, hiện tại họ đối mặt với nhiều hạn chế tại Nga. Trước khi chính thức bị liệt vào danh sách “Tổ chức không được hoan nghênh”, hoạt động của WhiteBit tại Nga đã bị hạn chế nhiều, nhưng lệnh trừng phạt này sẽ cắt đứt hoàn toàn liên kết của họ với thị trường Nga.

“Tổ chức không được hoan nghênh” là phân loại đặc biệt trong luật pháp Nga, thường dành cho các tổ chức phi chính phủ nước ngoài và các thực thể bị coi là đe dọa an ninh quốc gia. Việc bị liệt vào danh sách này có nghĩa là mọi hoạt động của tổ chức đó trong lãnh thổ Nga đều bất hợp pháp, mọi công dân hoặc thực thể Nga hợp tác đều có thể đối mặt với truy tố hình sự. Mức độ trừng phạt này còn nghiêm trọng hơn các hình phạt hành chính thông thường, cho thấy Nga coi WhiteBit là mối đe dọa an ninh chứ không chỉ vi phạm quy định quản lý.

Nga thực thi chế độ giấy phép chặt chẽ cho tiền điện tử từ năm 2027

Các hành động của Nga nhằm vào WhiteBit diễn ra trong bối cảnh họ đẩy nhanh việc quản lý tiền điện tử. Theo báo chí địa phương, Ngân hàng Trung ương Nga đã công bố các yêu cầu cấp phép mới cho các sàn giao dịch và tổ chức ủy thác kỹ thuật số, đồng thời cam kết đơn giản hóa quy trình cấp phép cho các nền tảng không liên quan đến chứng khoán. Các ngân hàng và nhà môi giới muốn hoạt động trong lĩnh vực này sẽ phải tuân thủ các yêu cầu kiểm soát rủi ro đặc biệt để giảm thiểu rủi ro tài chính trong giao dịch.

Giám đốc Bộ Chiến lược Phát triển Thị trường Tài chính của Ngân hàng Trung ương Nga, Ekaterina Lozgacheva, nhấn mạnh mục tiêu của cơ quan quản lý là thúc đẩy việc bán các khoản thu từ khai thác mỏ trong nước và quốc tế. Đồng thời, họ cũng sẽ xử phạt các trung gian hoạt động bất hợp pháp. Các biện pháp này dự kiến có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 năm 2027, khi dự thảo sửa đổi luật pháp về tiền điện tử của Nga chính thức có hiệu lực. Thời gian này cho thấy Nga đang xây dựng một khung quản lý toàn diện về tiền điện tử, không chỉ là các điều chỉnh rời rạc.

Trong khuôn khổ dự thảo này, nhà đầu tư không chuyên sẽ được phép đầu tư tiền kỹ thuật số nhưng phải tuân thủ hạn mức hàng năm nghiêm ngặt. Hiện tại, Ngân hàng Trung ương đề xuất giới hạn tối đa doanh thu hàng năm của mỗi trung gian là 300.000 rúp (khoảng 3.000 USD). Tuy nhiên, Bộ Tài chính cho biết con số này có thể sẽ được điều chỉnh. Phó Bộ trưởng Bộ Tài chính Ivan Chebeskov cho biết, bất kỳ đề xuất nào nâng giới hạn này đều sẽ được xem xét. Điều này phản ánh ý định rộng hơn của chính phủ trong việc cân bằng quyền tiếp cận của nhà đầu tư và các biện pháp bảo vệ tài chính.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Anton Siluanov ủng hộ kế hoạch này. Ông nhấn mạnh, sự tham gia của nhà không chuyên chỉ nên giới hạn trong các nền tảng đăng ký chính thức và phải tuân thủ hạn mức đầu tư. Theo báo chí địa phương, Siluanov nói: “Để giảm thiểu rủi ro tối đa, Ngân hàng Trung ương và tôi dự định hạn chế quy mô các giao dịch và đầu tư trong thị trường tiền điện tử.” Ông cũng cho biết dự thảo luật quản lý tiền kỹ thuật số dự kiến sẽ trình Quốc hội Nga trong nửa đầu năm 2026.

Ba trụ cột của khung quản lý tiền điện tử Nga

Hệ thống cấp phép: Sàn giao dịch và tổ chức ủy thác phải có giấy phép của Ngân hàng Trung ương mới được hoạt động

Hạn mức đầu tư: Giới hạn đầu tư hàng năm cho nhà đầu tư không chuyên là 300.000 rúp (khoảng 3.000 USD)

Kiểm soát rủi ro: Ngân hàng và nhà môi giới muốn hoạt động trong lĩnh vực này phải đáp ứng các yêu cầu quản lý rủi ro đặc biệt

Chiến trường tiền điện tử trong bối cảnh địa chính trị

Việc trấn áp WhiteBit phản ánh sự siết chặt ngày càng tăng của Nga đối với dòng chảy tiền điện tử, đặc biệt trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị với Ukraine gia tăng. Khi chính quyền tăng cường kiểm soát các trung gian tiền điện tử và làm rõ trách nhiệm pháp lý, các nền tảng hoạt động xuyên biên giới tại thị trường Nga có thể đối mặt với rủi ro vận hành và pháp lý ngày càng lớn. Xu hướng này không chỉ giới hạn ở Nga mà còn xuất hiện trên toàn cầu dưới dạng “chính trị hóa tiền điện tử”.

Tiền điện tử, với khả năng chuyển khoản xuyên biên giới và tính ẩn danh tương đối, trở thành công cụ quan trọng để vượt qua các lệnh trừng phạt tài chính truyền thống. Ukraine đã nhận được lượng lớn quyên góp bằng tiền điện tử trong chiến tranh, dùng để mua sắm trang thiết bị quân sự, viện trợ nhân đạo và tái thiết hạ tầng. Việc Nga liệt WhiteBit vào danh sách “Tổ chức không được hoan nghênh” thực chất là một phần trong chiến tranh tài chính, nhằm gây áp lực lên Ukraine, cố gắng cắt đứt nguồn tài chính quan trọng của họ.

Đối với các sàn giao dịch quốc tế, vụ WhiteBit là lời cảnh báo quan trọng: giữ trung lập trong xung đột địa chính trị ngày càng trở nên khó khăn hơn. WhiteBit, là doanh nghiệp Ukraine, có mối liên hệ chặt chẽ với chính phủ Ukraine, nhưng điều này cũng khiến họ trở thành mục tiêu của Nga. Các sàn giao dịch khác muốn hoạt động tại cả hai thị trường xung đột có thể sẽ phải đối mặt với áp lực “chọn phe”.