Vừa rồi tôi đã xem một số chủ đề đầu tư, phát hiện vẫn còn nhiều người chưa rõ về hợp đồng tương lai là gì, hôm nay sẽ nói về chủ đề này.

Thật lòng mà nói, nhiều người hiểu về hợp đồng tương lai chỉ là "rủi ro lớn, dễ bị cháy tài khoản", nhưng thực ra hợp đồng tương lai không quá bí ẩn. Truy ngược lịch sử, hợp đồng tương lai ban đầu chính là do nông dân để chống lại biến động giá cả mà ra đời. Hãy tưởng tượng, mùa gặt thu hoạch, giá lương thực giảm mạnh, mùa mất mùa giá lương thực tăng vọt, những rủi ro không thể kiểm soát này quá khó chịu đối với nông dân. Vì vậy, thương nhân phương Tây đã nghĩ ra một cách — ký hợp đồng trước, thỏa thuận mua bán nông sản vào một thời điểm trong tương lai với một mức giá cố định. Như vậy có thể khóa giá, tránh rủi ro. Đó chính là khái niệm hợp đồng tương lai ban đầu.

Vậy hợp đồng tương lai là gì? Nói đơn giản, đó là một bản hợp đồng. Trong hợp đồng này sẽ ghi rõ bạn sẽ giao dịch gì (đối tượng giao dịch), giá bao nhiêu (giá cả), khi nào sẽ giao hàng (ngày đáo hạn). Đối tượng giao dịch có thể là nông sản, kim loại, năng lượng, hoặc là các sản phẩm tài chính như chỉ số chứng khoán, tỷ giá. Ví dụ, hợp đồng tương lai chỉ số S&P 500 của Mỹ rất phổ biến, được các nhà đầu tư toàn cầu giao dịch.

Điểm đặc trưng lớn nhất của hợp đồng tương lai là gì? Đòn bẩy. Bạn không cần phải thanh toán toàn bộ giá trị của đối tượng giao dịch, chỉ cần ký quỹ (thường là 5-10% tổng giá trị) là có thể kiểm soát một vị thế lớn. Đây chính là "dùng ít để kiếm nhiều". Nhưng cũng chính vì thế mà nó là con dao hai lưỡi — lợi nhuận được phóng đại, thua lỗ cũng bị phóng đại. Nếu dự đoán sai, thua lỗ có thể vượt quá số tiền bạn đã bỏ ra để ký quỹ, thậm chí còn nợ tiền nhà môi giới.

Về cách chơi hợp đồng tương lai, cốt lõi chỉ có hai cách: mua vào hoặc bán ra. Nếu dự đoán giá tăng, thì mua vào. Nếu dự đoán giá giảm, thì bán ra. Ví dụ, bạn kỳ vọng giá dầu sẽ tăng, có thể mua hợp đồng tương lai dầu thô, giá dầu tăng lên sẽ kiếm được tiền. Ngược lại, nếu bạn nghĩ thị trường chứng khoán sẽ giảm, có thể bán khống hợp đồng tương lai chỉ số S&P 500, khi chỉ số giảm thì đóng vị thế để thu lợi. Loại giao dịch hai chiều này linh hoạt hơn rất nhiều so với thị trường chứng khoán.

Nhưng trước khi vào thị trường hợp đồng tương lai, cần phải hiểu rõ rủi ro nằm ở đâu. Trước tiên là rủi ro đòn bẩy — đòn bẩy sẽ làm lợi nhuận và thua lỗ đều lớn hơn. Thứ hai là rủi ro vô hạn — về lý thuyết, thua lỗ của bạn có thể vượt quá số tiền đã bỏ ra ban đầu. Thêm nữa, hợp đồng tương lai có ngày đáo hạn, bạn phải đóng vị thế hoặc giao hàng trước ngày đó, không thể giữ mãi như cổ phiếu. Một điểm dễ bị bỏ qua là tính thanh khoản — một số loại hợp đồng tương lai ít giao dịch, chênh lệch giá mua bán lớn, dễ bị kẹt vốn.

Vì vậy, những người thực sự chơi hợp đồng tương lai đều phải thực hiện nghiêm ngặt việc cắt lỗ và chốt lời. Đặt ra mức thua lỗ tối đa và mục tiêu lợi nhuận rõ ràng, khi đạt đến thì lập tức đóng vị thế, đừng tham lam. Nhiều người mới bắt đầu vì thiếu kỷ luật, cuối cùng bị đòn bẩy "ăn" mất. Khuyên nên luyện tập trên tài khoản ảo, sau đó mới dùng vốn thật khi đã quen với nhịp độ giao dịch của mình.

Ngoài ra còn một công cụ phái sinh đáng để biết, gọi là hợp đồng chênh lệch (CFD). Nó kết hợp ưu điểm của hợp đồng tương lai và giao dịch giao ngay, không có ngày đáo hạn, các loại tài sản giao dịch phong phú hơn, tỷ lệ đòn bẩy cũng linh hoạt hơn. Đối với nhà đầu tư nhỏ lẻ, có thể dễ tiếp cận hơn hợp đồng tương lai vì rào cản thấp hơn, bạn có thể điều chỉnh tỷ lệ đòn bẩy theo từng đối tượng. Nhưng về bản chất, nó cũng là giao dịch có đòn bẩy, nguyên tắc quản lý rủi ro cũng giống nhau.

Tổng thể, hợp đồng tương lai là gì? Nó là một công cụ đầu tư mạnh mẽ, nhưng cũng là con dao có rủi ro rất cao. Dùng tốt có thể phòng ngừa rủi ro, nhân đôi lợi nhuận, dùng không cẩn thận thì tự sát. Chìa khóa là phải có kế hoạch giao dịch rõ ràng, kiểm soát rủi ro chặt chẽ và có đủ kiến thức thị trường. Đừng để những câu chuyện "làm giàu trong một đêm" làm mờ mắt, kiếm tiền ổn định mới là chân lý.