Có một câu hỏi luôn rất thú vị: Trung Bản Sở rốt cuộc sở hữu bao nhiêu Bitcoin? Câu trả lời là 1,1 triệu đồng. Theo giá hiện tại, số tài sản của người sáng lập Bitcoin ít nhất trên 11 tỷ USD. Nhưng có một điểm kỳ quặc ở đây — tên gọi Satoshi Nakamoto vốn đã là giả, dịch sang tiếng Trung là "Trung Bản Sở", nghe giống như biệt danh tùy ý đặt ra.

Năm 2008, khủng hoảng tài chính bùng nổ, hệ thống ngân hàng toàn cầu sụp đổ, mọi người bắt đầu nghi ngờ toàn bộ hệ thống tài chính. Chính vào thời điểm đó, một tài khoản tự xưng là Satoshi Nakamoto đã đăng tải một bài báo trên mạng có tiêu đề "Bitcoin: Hệ thống tiền điện tử ngang hàng". Ông đề xuất một ý tưởng táo bợn: tạo ra một hệ thống tiền tệ hoàn toàn phi tập trung, không cần ngân hàng, không cần chính phủ bảo chứng, mà dựa vào hệ thống ghi chép chung của mạng máy tính toàn cầu. Không ai có thể sửa đổi sổ cái, quy tắc do thuật toán quyết định, chứ không phải do một cơ quan quyền lực nào đó. Khái niệm này đã chấn động rất nhiều người, vì lần đầu tiên "niềm tin" có một giải pháp công nghệ.

Bitcoin ra đời như vậy. Sổ cái của nó hoàn toàn công khai minh bạch, nhưng không ai có thể thay đổi. Trung Bản Sở đào ra những đồng tiền đầu tiên, gọi là "khối sáng tạo" (genesis block). Sau đó ông tiếp tục chỉnh sửa mã nguồn, giao tiếp với cộng đồng, nhưng rất nhanh đã bắt đầu dần rút lui. Từ năm 2011 trở đi, tên của ông hoàn toàn biến mất. Cho đến nay, không ai liên lạc được với ông, ông không để lại bất kỳ thông tin cá nhân nào, không rõ nơi sinh, tuổi tác, thậm chí phong cách viết của ông cũng đầy những dấu vết cố ý che giấu.

Về lý do ông biến mất, có hai giải thích. Một là vì lý do an toàn, hai là vì chính điều này nằm trong thiết kế hệ thống — để hệ thống thoát khỏi sự kiểm soát của cá nhân. Dù lý do nào đi nữa, sự biến mất của ông lại càng củng cố nguyên tắc cốt lõi của Bitcoin: không có lãnh đạo, không trung tâm, mọi người đều có thể tham gia.

Điều bí ẩn nhất là, 1,1 triệu Bitcoin trong tay Trung Bản Sở chưa từng động đậy. Hàng chục năm trôi qua, số tài sản khổng lồ này vẫn y nguyên, không có bất kỳ giao dịch nào. Sự im lặng này khiến người ta đoán rằng, hoặc là ông đã mất chìa khóa riêng, hoặc là ông không quan tâm đến tiền bạc. Dù sự thật là gì, điều này đã trở thành một tín hiệu — Người sáng lập Bitcoin dường như không thuộc về trò chơi giàu có, mà giống như một người quan sát vô hình. Ông tạo ra hệ thống rồi buông tay.

Thực tế chứng minh, sau khi mất "chủ nhân", Bitcoin lại càng phát triển nhanh hơn. Các nhà phát triển, thợ đào, nhà đầu tư nhỏ lẻ đều có thể tham gia, giá biến động dữ dội, các phương tiện truyền thông các nước liên tục đưa tin, trở thành một thực thể không thể bỏ qua trong thị trường tài chính toàn cầu. Hiện tại, Bitcoin đã không còn chỉ là công cụ đầu cơ cá nhân nữa. El Salvador, Cộng hòa Trung Phi đã đưa nó vào danh sách tiền tệ hợp pháp, muốn dùng nó để ổn định kinh tế, thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Các công ty niêm yết và nhà đầu tư tổ chức bắt đầu đưa Bitcoin vào bảng cân đối tài sản, như một biện pháp chống lạm phát. Ngay cả hệ thống tài chính Mỹ cũng phải thừa nhận sự tồn tại của nó, sự ra đời của ETF Bitcoin giao ngay chính là một dấu hiệu — tài chính truyền thống đang dần chấp nhận nó.

Từ một sản phẩm thử nghiệm của thế giới kỹ thuật số đến một tài sản quan trọng của thị trường tài chính toàn cầu, Bitcoin chỉ mới hơn mười năm. Tốc độ lan truyền của nó kinh ngạc, không quốc gia nào có thể hoàn toàn ngăn cản sự mở rộng của nó. Nếu Trung Bản Sở thật sự để lại di sản gì, đó chính là một triết lý: để mã lập quy tắc, chứ không phải để một người kiểm soát. Sự biến mất của ông không chỉ là lựa chọn cá nhân, mà còn như là dòng mã cuối cùng ông viết cho hệ thống này — không ai có thể trở thành trung tâm.