A16z Crypto – nhánh đầu tư web3 của quỹ đầu tư mạo hiểm hàng đầu Andreessen Horowitz – đã lên tiếng chỉ trích cách sử dụng thuật ngữ “ZK” một cách phổ biến nhưng thiếu chính xác trong cộng đồng phát triển, trong bài blog gần đây giới thiệu về Jolt zkVM.
Theo bài viết, “phần lớn các zkVM thực tế không phải là zero-knowledge đúng nghĩa – trừ khi áp dụng một quy trình ‘wrapping’ tốn kém.” Quy trình này thường yêu cầu chứng minh đệ quy việc xác minh bằng chứng zkVM bên trong một hệ thống bằng chứng khác thực sự đạt tính zero-knowledge. Cách làm này không chỉ tiêu tốn đáng kể tài nguyên tính toán mà còn thường buộc phải đánh đổi tính minh bạch, do phát sinh cơ chế thiết lập tin cậy (trusted setup).
Nhóm tác giả cũng lưu ý rằng trong nhiều trường hợp, “zk” đã trở thành cách nói tắt cho “tính súc tích” (succinctness) – tức các bằng chứng có kích thước nhỏ, xác minh nhanh – thay vì đảm bảo quyền riêng tư zero-knowledge thực sự.
A16z Crypto nhấn mạnh rằng khi cộng đồng ngày càng chú trọng tới quyền riêng tư – vốn đòi hỏi zero-knowledge thực sự nhằm bảo vệ dữ liệu nhạy cảm của bên chứng minh – việc sử dụng thuật ngữ sai lệch đang trở thành một vấn đề nghiêm trọng.
ZK proof là gì?
Zero-knowledge proof (ZK proof) là một kỹ thuật mật mã cho phép một bên (prover) thuyết phục bên còn lại (verifier) rằng một mệnh đề là đúng mà không tiết lộ bất kỳ thông tin nền tảng nào ngoài việc mệnh đề đó là chính xác.
Ban đầu được phát triển trong môi trường học thuật, ứng dụng thương mại quy mô lớn đầu tiên của ZK proof được cho là xuất hiện trong ngành crypto, đặc biệt với sự ra đời của Zcash. Dự án này triển khai zk-SNARKs – một dạng bằng chứng súc tích – nhằm cung cấp quyền riêng tư on-chain bằng cách che giấu dữ liệu giao dịch.
Kể từ đó, mật mã zero-knowledge đã được ứng dụng rộng rãi trong nhiều mô hình blockchain mới, đặc biệt là các giải pháp mở rộng cho Ethereum Layer 2 và các zk-Rollups.
Quyền riêng tư hiện cũng đang trở lại thành một mối quan tâm trọng yếu đối với các nhà phát triển và nhà đầu tư crypto, khi nhiều ý kiến cho rằng tính minh bạch tuyệt đối của phần lớn blockchain hiện nay có thể cản trở việc chấp nhận rộng rãi, đặc biệt từ phía các tổ chức tài chính.
Chẳng hạn, CEO của Digital Currency Group là Barry Silbert gần đây cho biết ông kỳ vọng dòng vốn lớn sẽ đổ vào các blockchain tập trung vào quyền riêng tư.
Giải pháp của Jolt
Về phía mình, Jolt zkVM mã nguồn mở của A16z đã triển khai một bản nâng cấp quan trọng vào thứ Ba, cho phép hỗ trợ zero-knowledge proof gốc (native) thực sự.
Zero-Knowledge Virtual Machine (zkVM) là môi trường chạy chương trình có khả năng tạo ra bằng chứng xác nhận rằng một đoạn mã đã được thực thi, mà không tiết lộ dữ liệu đầu vào.
Trước đây, tương tự nhiều ứng dụng khác, Jolt chủ yếu sử dụng ZK proof để đạt tính súc tích thay vì quyền riêng tư toàn diện. Để khắc phục hạn chế này, nhóm phát triển đã áp dụng một cơ chế “folding scheme” có nguồn gốc từ thập niên 1990.
Cụ thể, Jolt tích hợp cơ chế NovaBlindFold nhằm tạo ra các bằng chứng đã được làm mù (blinded proofs), qua đó ngăn chặn rò rỉ thông tin và giúp hệ thống phù hợp cho các ứng dụng yêu cầu quyền riêng tư.
Theo bài blog, kết quả cuối cùng là một bằng chứng zero-knowledge chỉ lớn hơn khoảng 3 KB so với bằng chứng Jolt trước đây không có thuộc tính ZK, cho thấy chi phí bổ sung về kích thước là tương đối nhỏ so với lợi ích về quyền riêng tư đạt được.
Vương Tiễn
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Thông tin trên trang này có thể đến từ bên thứ ba và không đại diện cho quan điểm hoặc ý kiến của Gate. Nội dung hiển thị trên trang này chỉ mang tính chất tham khảo và không cấu thành bất kỳ lời khuyên tài chính, đầu tư hoặc pháp lý nào. Gate không đảm bảo tính chính xác hoặc đầy đủ của thông tin và sẽ không chịu trách nhiệm cho bất kỳ tổn thất nào phát sinh từ việc sử dụng thông tin này. Đầu tư vào tài sản ảo tiềm ẩn rủi ro cao và chịu biến động giá đáng kể. Bạn có thể mất toàn bộ vốn đầu tư. Vui lòng hiểu rõ các rủi ro liên quan và đưa ra quyết định thận trọng dựa trên tình hình tài chính và khả năng chấp nhận rủi ro của riêng bạn. Để biết thêm chi tiết, vui lòng tham khảo
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm.
Bài viết liên quan
Robinhood hội đồng quản trị phê duyệt kế hoạch mua lại cổ phiếu 1.5 tỷ đô la, dự kiến thực hiện trong ba năm
Hội đồng quản trị Robinhood phê duyệt kế hoạch mua lại cổ phiếu trị giá 15 tỷ đô la, dự kiến thực hiện trong ba năm tới, đồng thời giữ tính linh hoạt để tăng tốc độ mua lại. Công ty tiếp tục mở rộng bố trí kinh doanh tiền điện tử, ra mắt các sản phẩm sáng tạo để tạo giá trị cho cổ đông.
GateNews18phút trước
Lido doanh thu năm ngoái 40.5 triệu đô la, giảm 23% so với cùng kỳ, đánh giá kế hoạch mua lại LDO
Giao thức Lido công bố dữ liệu tài chính năm 2025, tổng doanh thu 40,5 triệu đô la, giảm 23% so với năm trước. Doanh thu thô giảm 18,2%, do người dùng rút vốn và lợi suất staking giảm. Lido sẽ đánh giá kế hoạch mua lại LDO, nhằm mục tiêu mở rộng các dịch vụ mới, đặc biệt là hướng tới các nhà đầu tư tổ chức.
GateNews1giờ trước
Lombard hợp tác với Bitwise, dự định kích hoạt 500 tỷ USD BTC được giam giữ bởi các tổ chức để tạo ra lợi suất và cho vay thế chấp
Lombard và Bitwise Asset Management đã công bố hợp tác tại Hội nghị Tài sản Kỹ thuật số New York, ra mắt giải pháp vay mượn có tài sản thế chấp BTC dành cho các tổ chức, kết hợp vay mượn DeFi và tài sản thực. Kế hoạch này nhằm ra mắt vào năm 2026, với mục tiêu phủ sóng tài sản BTC trị giá 500 tỷ đô la, đồng thời giảm thiểu nhiều loại rủi ro.
金色财经_2giờ trước
Khi cộng đồng Backpack bị phản bội
Backpack launched its native token $BP, but faced strong public backlash due to airdrop distribution issues. Numerous KOLs and users expressed disappointment with how the project handled the situation and criticized it for deviating from community principles. Although the project team stated they would open an appeals process and provide compensation, user trust has been severely damaged, and the token price has dropped significantly.
金色财经_3giờ trước
DV8 thuộc SoraVentures mua lại Rakkar Digital, trở thành công ty Bitcoin có giấy phép đầu tiên tại Đông Nam Á
Sora Ventures旗下的DV8收購泰國數位資產託管機構Rakkar Digital，將成為東南亞首家獲得合規牌照的比特幣資產管理公司。此次收購旨在借助Rakkar Digital的合規執照進一步拓展亞洲市場，加速合規進程，並降低跨國運營風險，強化公司治理及市場地位。
DV8 dưới sự quản lý của Sora Ventures mua lại tổ chức lưu ký tài sản kỹ thuật số của Thái Lan, Rakkar Digital, trở thành công ty quản lý tài sản Bitcoin đầu tiên tại Đông Nam Á được cấp phép hợp lệ. Mục tiêu của thương vụ này là tận dụng giấy phép tuân thủ của Rakkar Digital để mở rộng thị trường châu Á, thúc đẩy quá trình tuân thủ, giảm thiểu rủi ro hoạt động xuyên quốc gia và củng cố quản trị công ty cũng như vị thế trên thị trường.
ChainNewsAbmedia3giờ trước
Pumpfun cập nhật cơ chế phí token, nhà tạo chỉ có thể chuyển hướng phí một lần
Pumpfun đồng sáng lập viên alon thông báo rằng nền tảng cập nhật cơ chế phí token nhằm giảm các hành vi thao túng. Theo quy tắc mới, những tác giả chỉ có thể chuyển hướng phí một lần duy nhất, các token đã được thiết lập phí sẽ bị khóa và bảo vệ quyền lợi người dùng.
GateNews5giờ trước
