Tại sao nên chọn hàng hóa Commodity? Hướng dẫn giao dịch dành cho người mới bắt đầu

Trong thời đại này, xu hướng đầu tư đang khiến nhiều người quan tâm hơn đến các kênh lưu giữ giá trị. Hàng hóa (Commodity) trở thành một trong những lựa chọn phổ biến ngày càng tăng. Nhưng trước khi quyết định đầu tư, nhà giao dịch cần hiểu rõ hàng hóa (Commodity) là gì, có đặc điểm như thế nào và có phù hợp với chiến lược đầu tư của bạn hay không. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu sâu hơn về lĩnh vực này.

Hàng hóa Commodity là tất cả những gì bạn cần biết

Hàng hóa Commodity (hoặc gọi là hàng hóa thiết yếu) là nguyên liệu cơ bản dùng để sản xuất các sản phẩm khác hoặc dịch vụ phổ biến trong đời sống hàng ngày. Ví dụ như đồng, dầu thô, lúa mì, hạt cà phê và vàng. Những mặt hàng này đều là hàng hóa Commodity được mua bán trên thị trường tài chính toàn cầu.

Điều thú vị là hàng hóa Commodity này có thể chia thành 2 loại chính dựa theo đặc điểm: Hard Commodities (hàng cứng) và Soft Commodities (hàng mềm), mỗi loại có đặc điểm và biến động giá khác nhau.

Soft và Hard - Hàng hóa Commodity gồm những gì?

Nếu phân loại hàng hóa Commodity theo loại, chúng sẽ thuộc các nhóm sau:

Hàng nông nghiệp (Agricultural) - Đường, bông, hạt cà phê, các nguyên liệu nông nghiệp khác.

Hàng chăn nuôi và thịt (Livestock and Meat) - Thịt lợn, bò và các sản phẩm từ động vật khác.

Năng lượng (Energy) - Dầu mỏ, khí tự nhiên và các nguồn năng lượng khác.

Kim loại quý và khoáng sản (Metal) - Vàng, bạc, bạch kim và các khoáng sản có giá trị khác.

Nói về Soft Commodities, đó là các mặt hàng xuất phát từ trồng trọt, có thời gian bảo quản hạn chế như hạt cà phê, ca cao, cam, đường. Tuy nhiên, giá của hàng hóa Soft Commodities thường biến động mạnh do các yếu tố không thể kiểm soát như thời tiết.

Ngược lại, Hard Commodities xuất phát từ khai thác hoặc chiết xuất tự nhiên như dầu thô, khí tự nhiên, kim loại vì các nguồn tài nguyên này cạn kiệt theo thời gian, không thể sản xuất thêm, do đó có tính chất quan trọng về cung cầu.

Các mặt hàng Commodity thường xuyên giao dịch nhất trên thị trường tài chính gồm:

• Vàng (XAUUSD), Bạc (XAGUSD), Bạch kim (XPTUSD), Paladi (XPDUSD)
• Dầu Brent (UKOIL) và WTI (USOIL)
• Khí tự nhiên (NATGAS)
• Cà phê (COFFEE), Đường (SUGAR), Đồng (COPPER)

Việt Nam cũng sản xuất nhiều mặt hàng Commodity như cà phê, đường, đậu nành, ngoài ra còn có vàng – mặt hàng người Việt thường tích trữ để giữ giá trị.

Giá hàng hóa Commodity biến động dựa trên yếu tố nào? Các yếu tố nhà đầu tư cần biết

Hiểu rõ các yếu tố thúc đẩy giá hàng hóa là điều cực kỳ quan trọng. Giá biến động do nhiều yếu tố liên quan chặt chẽ với nhau:

Yếu tố cầu (Demand Factors) - Thu nhập tăng và dân số tăng làm tăng nhu cầu hàng hóa Commodity, đặc biệt ở các quốc gia thu nhập thấp. Khi thu nhập cao hơn, người dân sẽ chi tiêu nhiều hơn cho thực phẩm và thịt, từ đó đẩy giá các mặt hàng nông nghiệp lên.

Yếu tố cung (Supply Factors) - Phụ thuộc vào lao động, vốn, đất đai, nguồn nước và tài nguyên thiên nhiên. Ngoài ra, các khoản đầu tư nghiên cứu và phát triển để nâng cao năng suất cũng ảnh hưởng đến lượng cung. Sau khủng hoảng 2008, đầu tư vào sản xuất giảm rõ rệt.

Không chắc chắn và thiên tai (Uncertainties) - Thời tiết biến đổi do biến đổi khí hậu, thiên tai hoặc các sự kiện tự nhiên khác đều có thể gây biến động giá hàng hóa, đặc biệt là hàng nông nghiệp.

Chu kỳ đầu tư và đầu cơ (Feedback Loops) - Khi nhiều nhà đầu tư tham gia đầu tư và đầu cơ trên thị trường kỳ hạn, giá sẽ tăng. Giá cao thu hút thêm nhà đầu tư, tạo thành vòng xoáy phức tạp.

Tóm lại, giá hàng hóa biến động do mất cân bằng giữa cung và cầu, có thể do nhiều lý do khác nhau. Khi cầu tăng hoặc cung bị hạn chế, giá sẽ tăng mạnh.

Những lợi ích khiến hàng hóa Commodity trở nên hấp dẫn

Hàng hóa Commodity có nhiều lợi thế thu hút nhà đầu tư:

Chống lạm phát (Hedge against inflation) - Vàng, bạc, dầu thường được xem là công cụ phòng chống lạm phát. Khi chi phí sinh hoạt tăng, giá hàng hóa này thường tăng theo.

Phân tán rủi ro (Portfolio Diversification) - Hàng hóa thường có mối quan hệ thấp với các tài sản khác như cổ phiếu, trái phiếu, giúp giảm rủi ro tổng thể của danh mục đầu tư và tăng tính thanh khoản.

Thanh khoản tốt - Giá của các chứng khoán và trái phiếu thường biến động ngược chiều với hàng hóa, giúp bảo vệ khỏi rủi ro và tăng tính thanh khoản.

Lợi nhuận cao (High returns) - Đặc biệt trong thời kỳ kinh tế không ổn định, giá hàng hóa có thể tăng nhanh do mất cân đối cung cầu, các tình huống bất thường hoặc thiên tai.

Cơ hội tăng trưởng dài hạn - Nhu cầu một số mặt hàng ngày càng cao trong khi nguồn tài nguyên ngày càng cạn kiệt, mở ra cơ hội sinh lời dài hạn.

Rủi ro khi giao dịch hàng hóa Commodity cần lưu ý

Dù có nhiều lợi ích, đầu tư vào hàng hóa cũng tiềm ẩn rủi ro:

Rủi ro đòn bẩy (Leverage Risk) - Giao dịch hàng hóa thường sử dụng đòn bẩy cao hơn so với cổ phiếu. Đòn bẩy cao làm tăng rủi ro, dễ dẫn đến mất toàn bộ vốn nếu không kiểm soát tốt.

Biến động cao (High Volatility) - Hàng hóa có độ biến động gấp 2 lần so với cổ phiếu, gấp 4 lần so với trái phiếu. Dầu, vàng, khí tự nhiên có độ biến động rất lớn, dễ gây mất kiểm soát cảm xúc và quyết định sai lầm.

Mối quan hệ nghịch chiều với tài sản vốn (Inverse Relationship) - Thường thì lợi nhuận từ hàng hóa đi ngược xu hướng thị trường cổ phiếu do các yếu tố kinh tế khác nhau ảnh hưởng.

Ảnh hưởng môi trường (Environmental Impact) - Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và các quy định về môi trường, ngành chăn nuôi, nông nghiệp, khai thác mỏ đều có thể bị tác động, ảnh hưởng đến giá trong tương lai.

4 phương pháp đầu tư hàng hóa phù hợp cho người mới bắt đầu

Đầu tư vào hàng hóa như tích trữ giá trị dài hạn, vì theo thời gian giá sẽ tăng do nhu cầu chung. Tuy nhiên, không thể mua trực tiếp các mặt hàng như khí tự nhiên hay dầu thô để dự trữ tại nhà, nên có các phương thức giao dịch phù hợp để đa dạng hóa danh mục, đặc biệt dành cho người mới:

Phương pháp 1 - Quỹ ETF hàng hóa (Exchange Traded Funds)

ETF là mua trực tiếp hàng hóa đó thật sự, nhưng phần lớn ETF đầu tư vào các hợp đồng phái sinh hoặc hợp đồng tương lai để tiếp cận thị trường hàng hóa hiệu quả hơn. Ưu điểm là nhà đầu tư nhỏ có thể bắt đầu với số vốn ít, mua 1 đơn vị ETF thay vì mua toàn bộ hàng hóa. ETF dễ mua bán qua mạng, không cần lo về lưu giữ, trộm cắp hay chi phí phát sinh.

Phương pháp 2 - Hợp đồng tương lai (Futures)

Hợp đồng tương lai là thỏa thuận mua bán hàng hóa trong tương lai theo giá đã thỏa thuận hôm nay. Thường dùng cho vàng, dầu, cổ phiếu, trái phiếu, ngoại tệ. Nhà đầu tư có thể kiếm lợi từ biến động giá mà không cần sở hữu hàng hóa thực tế, chỉ cần ký quỹ (margin). Phù hợp với người có vốn nhỏ.

Phương pháp 3 - Cổ phiếu các công ty hàng hóa (Commodity Stocks)

Là cổ phiếu của các công ty sản xuất, khai thác hoặc chế biến hàng hóa như BHP, Rio Tinto, Vale, Wheaton, Barrick. Ưu điểm là phân tán rủi ro, đa dạng hóa danh mục, đồng thời là cách chống lạm phát.

Phương pháp 4 - Giao dịch CFD hàng hóa (CFD Trading)

CFD là hình thức giao dịch trực tuyến qua nhà môi giới, giống như đầu tư trực tiếp nhưng không cần sở hữu hàng hóa thật. Vị thế mua hoặc bán sẽ biến động theo giá hàng hóa. Có thể kiếm lợi cả khi giá tăng hoặc giảm, mở vị thế ngay lập tức, giữ qua tháng hoặc năm mà không cần rollover hợp đồng tương lai. CFD chỉ tính lãi qua đêm nhỏ hơn nhiều so với hợp đồng tương lai.

Ngoài ra, CFD còn có ưu điểm là thị trường mở 24/5, phù hợp mọi nơi mọi lúc, đa dạng các loại tài sản như cổ phiếu, chỉ số, tiền tệ, hàng hóa.

Người mới có thể chọn ETF, Futures, CFD hoặc cổ phiếu công ty hàng hóa theo sở thích, nhưng cần phân bổ vốn hợp lý để giảm rủi ro vì hàng hóa có độ biến động cao, không phù hợp làm danh mục chính.

Các chi phí ẩn khi giao dịch hàng hóa

Trong quá trình giao dịch, nhiều người chỉ chú trọng vào lợi nhuận, nhưng cần tránh thua lỗ nhiều nhất có thể. Lợi nhuận từ CFD hàng hóa không chỉ là chênh lệch giá mở và đóng, mà còn phải tính đến các chi phí giao dịch:

Spread (Chênh lệch giá) - Khoảng cách giữa giá mua và giá bán của công cụ tài chính. Ví dụ, giá mua vàng là 1949.02, bán là 1949.47, spread là 0.45. Để có lợi nhuận, bạn phải vượt qua mức spread này.

Swap (Lãi suất qua đêm) - Khi giữ vị thế qua đêm, phí sẽ bị tính vào lúc 23:59.

Phí commission (Phí hoa hồng) - Một số sản phẩm yêu cầu phí mở và đóng lệnh.

Để tính lợi nhuận thực, bạn cần trừ các chi phí này khỏi lợi nhuận gộp. Cần cân nhắc kỹ các khoản phí trước khi tham gia giao dịch.

Nếu là người mới, chưa biết bắt đầu từ đâu, không đủ vốn hoặc chưa quen hệ thống, đừng lo! Có thể dùng tài khoản demo miễn phí $50,000 để luyện tập, làm quen với nền tảng mà không rủi ro.

Thời gian giao dịch: Thời điểm nào là tốt nhất?

Giờ giao dịch hàng hóa không hoạt động 24/24, có thời gian mở cửa đóng cửa riêng theo từng khu vực. Bạn cần kiểm tra thời gian cụ thể với nhà môi giới của mình.

Dưới đây là ví dụ thời gian giao dịch chính theo giờ Việt Nam:

Kết luận cuối cùng: Có nên đầu tư vào hàng hóa Commodity không?

Hàng hóa Commodity là kênh đầu tư hấp dẫn dành cho nhà đầu tư muốn đa dạng hóa danh mục. Có nhiều lợi ích từ phòng chống lạm phát đến cơ hội sinh lời dài hạn. Tuy nhiên, cần hiểu rõ các rủi ro.

Điều quan trọng nhất là chọn nhà môi giới phù hợp, có thể giao dịch nhiều thị trường, hệ thống nạp rút nhanh, phí hoa hồng thấp. Ngoài ra, nhà đầu tư cần nghiên cứu kỹ các đặc tính và rủi ro của từng loại tài sản trước khi xuống tiền. Và nhớ rằng, hàng hóa không nên là danh mục chính, mà chỉ nên dùng để phân tán rủi ro.