Ethereum L1-zkEVM sắp ra mắt, EIP-8025 có thể định hình lại hiệu quả và chi phí xác thực khối

Ethereum sẽ đón nhận bước nâng cấp kiến trúc đột phá nhất kể từ “Hợp nhất”. Hôm nay, hội thảo đầu tiên về L1-zkEVM chính thức diễn ra, lần đầu tiên trình diễn hệ thống xác thực khối mới dựa trên bằng chứng không kiến thức. Phương án này hy vọng giúp xác nhận khối nhanh hơn, tiết kiệm tài nguyên hơn và giảm đáng kể rào cản vận hành.

Nghiên cứu viên của Quỹ Ethereum, Ladislaus.eth, cho biết đây có thể là một trong những nâng cấp có ảnh hưởng sâu rộng nhất trong lịch sử mạng lưới. Lộ trình chính của lần này là EIP-8025 “Chứng minh thực thi tùy chọn”, cho phép một số xác thực viên (zkAttester) xác nhận khối qua chứng minh mã hóa mà không cần thực thi lại từng giao dịch trong đó. Đối với các nút hiện tại, đây là phương án tùy chọn, không bắt buộc chuyển đổi, nhưng những người áp dụng sẽ nhận được lợi thế rõ rệt về hiệu quả.

Trong chế độ hiện tại, việc xác thực khối phải phát lại toàn bộ giao dịch, và khi hoạt động trên chuỗi tăng lên, gánh nặng tính toán và lưu trữ cũng liên tục tăng. Sau khi giới thiệu bằng chứng ZK, quá trình xác thực có thể hoàn thành trong thời gian ngắn hơn và không cần lưu trữ dữ liệu đầy đủ. Điều này có nghĩa là máy tính thông thường có thể tham gia xác thực, các nhà đặt cược độc lập và nút gia đình không còn bị giới hạn bởi chi phí phần cứng cao, góp phần duy trì cấu trúc phi tập trung.

Về mặt an toàn, mạng sẽ tích hợp các bằng chứng từ nhiều khách hàng khác nhau, và khi đạt tỷ lệ nhất định, mới xác nhận khối, từ đó cân bằng giữa hiệu quả và chống tập trung. Đồng thời, giới hạn gas cao hơn và tốc độ thực thi nhanh hơn cũng có khả năng thực hiện được.

Nâng cấp lần này đồng bộ với các hoạt động của các tổ chức. Fidelity Digital, Morgan Stanley, Grayscale, BlackRock, Standard Chartered và các tổ chức khác đang mở rộng các hoạt động liên quan đến Ethereum. Giám đốc doanh nghiệp của Quỹ Ethereum, David Walsh, cho biết, năm 2026 mới chỉ bắt đầu, và việc mở rộng hệ sinh thái đã thể hiện dấu hiệu tăng tốc rõ rệt.

L1-zkEVM còn sẽ chia sẻ giao diện chứng thực và chứng minh với các giải pháp zkVM như ZisK, OpenVM, RISC Zero, nhằm xây dựng nền tảng xác thực thống nhất cho Layer 2 và Layer cơ sở. Hội thảo sẽ tập trung vào tiêu chuẩn chứng minh, tích hợp đồng thuận, hạ tầng và xác thực an toàn, đánh dấu bước tiến mới trong hệ thống xác thực của Ethereum hướng tới kỷ nguyên dựa trên chứng minh.