Khi các ông lớn phần cứng đối mặt với gió ngược: Ba công ty gặp khó khăn tiết lộ sự thối nát của ngành

Tuần qua chứng kiến sự hội tụ đáng chú ý của các vụ phá sản trong lĩnh vực phần cứng — iRobot, Luminar và Rad Power Bikes đều nộp đơn xin phá sản trong vòng vài ngày. Trong khi các công ty này hoạt động trong các lĩnh vực hoàn toàn khác nhau — robot gia đình, cảm biến xe tự hành, và micromobility điện — sự sụp đổ của họ đều chia sẻ một mô hình đáng lo ngại về các lỗ hổng hệ thống đang đe dọa các dự án phần cứng hiện đại.

Các Mạch Nối Chung Đằng Sau Các Thất Bại Riêng Lẻ

Nhìn qua, ba công ty này dường như chiếm các vị trí hoàn toàn khác nhau trên thị trường. Tuy nhiên, sự sụp đổ của họ hé lộ những điểm tương đồng rõ rệt: mỗi công ty đều quá sâu vào việc giải quyết một vấn đề cụ thể đến mức không thể thích nghi với những thay đổi của thị trường. Ngoài điểm yếu cơ bản đó, họ còn phải đối mặt với các áp lực bên ngoài như thuế quan, rào cản pháp lý và các nỗ lực mua lại thất bại — những điều có thể đã giúp họ tồn tại.

Rad Power Bikes: Người Chiến Thắng Trong Đại Dịch Không Thể Duy Trì Đà Phát Triển

Rad Power nổi lên như một nhà lãnh đạo thực sự trong lĩnh vực xe đạp điện trong thời kỳ đỉnh cao của mình. Ra mắt từ trước đại dịch, công ty đã xây dựng uy tín qua kỹ thuật vững chắc và sự tương tác chân thành với khách hàng — điều hiếm thấy trong thị trường xe đạp điện vốn phần lớn do các nhà bán hàng Amazon vô danh tạo ra các thương hiệu chữ cái. Khi đại dịch thúc đẩy xu hướng làm việc từ xa và bùng nổ micromobility, Rad Power đã tận dụng thành công làn sóng đó.

Các con số kể câu chuyện về sự thăng tiến nhanh chóng rồi giảm sút rõ rệt. Năm 2023, công ty đạt doanh thu hơn $123 triệu đô la. Đến năm ngoái, con số này đã thu hẹp còn khoảng $100 triệu đô la. Quỹ đạo giảm dần còn tăng tốc trong năm phá sản, với doanh thu giảm còn $63 triệu đô la. Mặc dù có một dòng sản phẩm đa dạng, Rad Power chưa bao giờ mở rộng được danh tính vượt ra ngoài phân khúc thị trường cốt lõi của mình.

Một cú đánh cuối cùng tàn khốc đến từ các đợt thu hồi an toàn pin. Công ty phải đối mặt với lựa chọn không thể tránh khỏi: thực hiện thu hồi và đối mặt phá sản, hoặc bỏ qua và phải đối mặt với hậu quả còn tồi tệ hơn. Cuối cùng, họ vẫn nộp đơn, cho thấy tình hình tài chính đã trở nên không thể cứu vãn vào thời điểm đó.

Luminar: Cách Rủi Ro Tập Trung Đã Kết Thúc Một Nhà Pha Cảm Biến

Các công ty lidar thường gặp khó khăn trong việc thiết lập sự thâm nhập thương mại, nhưng Luminar dường như đã ở vị trí để thay đổi câu chuyện đó. Thành lập từ đầu thập niên 2010 và xuất hiện sau thời gian ẩn mình vào năm 2017, công ty đúng vào thời điểm các phương tiện tự hành tạo ra sự phấn khích lớn nhất trong ngành. Thuyết trình chính của Luminar — làm cho cảm biến lidar trở nên phải chăng và nhỏ gọn đủ cho các ứng dụng ô tô đại trà — dường như đã dự báo chính xác.

Công ty đã ký các hợp tác nổi bật: đặc biệt là với Volvo, cùng với các thỏa thuận với Mercedes-Benz và các nhà sản xuất ô tô truyền thống khác. Tuy nhiên, quỹ đạo của Luminar lại quá phụ thuộc vào các mối quan hệ này. Sự tập trung vào một số ít đối tác, cộng với việc chu kỳ hype về xe tự hành giảm nhiệt chậm hơn dự kiến, cuối cùng đã làm nghẹt tắc triển vọng tăng trưởng. Khi tăng trưởng chững lại, công ty không có nguồn doanh thu thay thế nào để duy trì hoạt động.

iRobot: Khi Thương Hiệu Trở Thành Ách Tắc

Tình hình của iRobot có thể là câu chuyện cảnh báo đáng sợ nhất. Công ty đã đạt được điều hiếm hoi: trở thành một thể loại riêng biệt. “Roomba” đã trở thành từ thông dụng để chỉ các robot hút bụi. Tuy nhiên, sức mạnh thương hiệu này lại trở thành con dao hai lưỡi.

Khi công nghệ xe tự hành, AI và khả năng phần cứng phát triển với tốc độ tăng trưởng nhanh, iRobot phát hiện ra họ không thể đổi mới nhanh đủ để bảo vệ cơ sở khách hàng đã có. Công ty bắt đầu theo đuổi một thương vụ mua lại như một phương án chiến lược — cụ thể là một thỏa thuận với Amazon để có quyền truy cập vào nguồn lực dồi dào hơn, kênh phân phối và sự hợp tác công nghệ. Ủy ban Thương mại Liên bang (FTC) đã chặn giao dịch này, viện dẫn các lo ngại về cạnh tranh.

Liệu sự can thiệp của pháp lý có đúng đắn hay không gần như trở nên không còn quan trọng khi xem xét những gì xảy ra sau đó. Việc chặn đứng đã loại bỏ lối thoát đúng lúc công ty cần nguồn lực tài chính để chuyển đổi. Không có nguồn lực của Amazon và sự tích hợp hệ sinh thái, hàng rào cạnh tranh của iRobot đã trở nên không đủ để vượt qua áp lực ngày càng tăng từ các nhà sản xuất thiết bị gia dụng truyền thống và các đối thủ mới.

Yếu Tố Thuế Quan và Chuỗi Cung Ứng

Một điểm chung xuyên suốt của cả ba công ty là thực tế khắc nghiệt của kinh tế sản xuất hiện đại. Trường hợp của iRobot rõ ràng nhất: công ty xây dựng thành công dựa trên chuỗi cung ứng phụ thuộc vào Trung Quốc, điều mà trong 15 năm qua không thể dễ dàng tái tạo tại Hoa Kỳ.

Sự phụ thuộc vào sản xuất ở nước ngoài tạo ra điểm yếu trong bối cảnh không chắc chắn về thuế quan. Khi các chính sách thương mại thay đổi, các công ty như Boosted Boards trong lĩnh vực micromobility nhận ra họ thiếu khả năng tài chính để chịu đựng các cú sốc về chi phí. Rad Power và các công ty khác cũng đối mặt với những khó khăn tương tự, khi phải vật lộn giữa chi phí đầu vào tăng cao và khả năng nâng giá mà không làm giảm cầu.

Câu hỏi về thuế quan vẫn là một chủ đề gây tranh cãi trong các cuộc tranh luận pháp lý: liệu việc FTC chặn mua lại iRobot của Amazon có vô tình thúc đẩy sự sụp đổ mà chính thương vụ đó đã ngăn chặn? Một số cho rằng đúng — rằng sự bảo vệ của pháp luật đôi khi dẫn đến những chiến thắng mang tính chiến thắng giả tạo. Những người khác phản biện rằng các vấn đề cấu trúc đã tồn tại từ trước, và câu chuyện “FTC giết chết công ty” quá đơn giản hóa các thất bại phức tạp hơn trong tầm nhìn và thực thi.

Bài Học Sâu Sắc Hơn

Ba vụ phá sản này phản ánh một mô hình trong các doanh nghiệp phần cứng: chiếm lĩnh trong một lĩnh vực hẹp mà không đa dạng hóa, dễ bị tổn thương bởi rủi ro chuỗi cung ứng toàn cầu, và dễ bị tổn thương trước các can thiệp pháp lý có thể gây tử vong khi kết hợp lại. Các công ty đạt được vị thế trong lĩnh vực có thể đối mặt với nguy cơ lớn nhất, khi họ bị mắc kẹt trong việc bảo vệ những gì đã làm nên thành công của mình thay vì tiến hóa theo hướng mới.