Trận chiến giữa vốn cũ và mới của Juventus: Cuộc tranh giành giữa ông lớn tiền mã hóa và gia đình trăm năm

Biểu tượng của bóng đá Ý, Juventus, đang bị cuốn vào một cuộc chiến tranh vốn liên quan đến sự thay đổi của thời đại. Nhà phát hành stablecoin lớn nhất thế giới, Tether, với định giá gần gấp đôi, đã đề xuất mua lại câu lạc bộ này, trong khi gia đình Agnelli, kiểm soát Juventus hơn một thế kỷ, lại chọn từ chối. Cuộc đàm phán kinh doanh tưởng chừng đơn giản này thực chất phản ánh cuộc xung đột sâu sắc giữa tài sản mới nổi và quý tộc truyền thống trên bản đồ vốn toàn cầu.

Từ tình yêu đầu đến sự lạnh nhạt: con đường thất bại của các đại gia tiền mã hóa

Đầu năm 2025, Tether lần đầu tiên lọt vào tầm ngắm của Juventus. Là người điều hành cỗ máy tài chính khổng lồ mang lại lợi nhuận hàng năm trên 130 tỷ USD, Paolo Ardoino quyết định hướng tới niềm tự hào quê hương — câu lạc bộ bóng đá thành công nhất trong lịch sử bóng đá Ý. Ban đầu, ông tiến hành mua cổ phần qua thị trường công khai, cuối cùng nâng tỷ lệ sở hữu lên 10,7%, trở thành cổ đông lớn thứ hai sau Tập đoàn Exor.

Paolo hiếm hoi thể hiện cảm xúc trong tuyên bố chính thức: «Juventus luôn là một phần trong cuộc đời tôi.» Đằng sau lời nói này là ký ức tuổi thơ điển hình của người Ý — vườn oliu, áo sọc đen trắng, tiếng reo hò tại sân vận động Juventus Stadium. 32 năm sau, cậu bé nhỏ tuổi ngày nào đã trở thành giám đốc công nghệ kiểm soát hàng trăm tỷ USD tài sản toàn cầu, quyết tâm dùng của cải thời đại mới để thực hiện ước mơ thời thơ ấu.

Tuy nhiên, thực tế đã tặng cho ông một cú đấm lạnh.

Khi Tether đề xuất tham gia kế hoạch tăng vốn của câu lạc bộ, thì bị Tập đoàn Exor im lặng phớt lờ. Không email, không điện thoại, không lời giải thích nào. Sự lạnh lùng từ thế giới cũ này khiến Paolo tức giận, anh đã để lại bình luận trên mạng xã hội: «Chúng tôi muốn tăng cổ phần qua việc góp vốn, nhưng ước muốn đó đã bị bỏ qua.»

Một tập đoàn tài chính kiểm soát vốn toàn cầu, chỉ có thể than thở như một nhà đầu tư bình thường trên mạng xã hội. Sự tương phản này phơi bày một thực tế sâu sắc: ở Ý, không phải cứ có tiền là có thể mở cửa.

Rào cản tầng lớp: sự phòng thủ của tiền cũ đối với tiền mới

Để hiểu tại sao gia đình Agnelli lại cứng rắn như vậy, cần nhìn lại lịch sử trăm năm của gia tộc này.

Năm 1923, Edoardo Agnelli, mới 31 tuổi, tiếp quản Juventus, từ đó vận mệnh của gia đình gắn chặt với câu lạc bộ này. Đế chế ô tô Fiat nổi lên trong làn sóng công nghiệp thế kỷ 20, còn Juventus trở thành biểu tượng quyền lực khác của gia tộc — 36 chức vô địch Serie A, 2 chức vô địch Champions League, 14 cúp Ý. Những con số này không chỉ tượng trưng cho danh dự, mà còn thể hiện vị thế vững chắc của gia tộc trong xã hội Ý.

Tuy nhiên, nội bộ gia tộc cũng trải qua những biến đổi dữ dội. Sau những bi kịch mất mát và tranh giành quyền lực nội bộ, cháu ngoại John Elkann được đẩy lên trung tâm quyền lực. Để chứng minh xứng đáng với danh hiệu Agnelli, ông đã dành 20 năm tái cấu trúc Fiat, xây dựng Stellantis — tập đoàn ô tô lớn thứ tư toàn cầu, và đưa Ferrari ra thị trường vốn.

Nhưng đồng thời, những vết rạn trong nội bộ gia tộc cũng ngày càng rõ ràng. Trong bối cảnh mong manh này, việc bán Juventus như một tuyên bố: vinh quang của gia tộc đã kết thúc. Điều này John Elkann không thể chấp nhận.

Trong quan niệm của giới giàu có truyền thống châu Âu, giá trị của của cải có một thứ thứ bậc rõ ràng. Gia đình Agnelli có của cải bắt nguồn từ máy móc công nghiệp, thép và mồ hôi — những tài sản hữu hình, thể hiện trật tự và hợp đồng xã hội kéo dài hơn một thế kỷ. Còn tiền của Paolo đến từ tiền mã hóa — ngành công nghiệp phát triển hoang dã trong mười năm qua, đầy tranh cãi.

Bài học đắt giá đã rõ ràng trước mắt. Vài năm trước, một công ty blockchain ký hợp đồng tài trợ với nhiều gia tộc danh tiếng của Ý, rồi cuối cùng hủy hợp đồng do mất thanh khoản. Sự sụp đổ của ngành tiền mã hóa năm 2022 càng khiến các quý tộc truyền thống thêm hoài nghi về ngành này. Trong mắt John Elkann, Paolo mãi mãi là «người ngoài» — không phải vì xuất thân, mà vì nguồn gốc tài sản.

Một cuộc khủng hoảng cấp bách: chu kỳ suy thoái của bóng đá Ý

Nhưng mặt khác của vấn đề là Juventus thực sự cần tiền.

Tháng 7 năm 2018, Juventus ký hợp đồng với Cristiano Ronaldo, 33 tuổi, với phí chuyển nhượng 100 triệu euro và lương sau thuế 30 triệu euro trong bốn năm. Đây là thương vụ chuyển nhượng lớn nhất lịch sử Serie A, và Chủ tịch Andrea Agnelli hứa dùng chiếc cúp Champions League để chứng minh giá trị của khoản đầu tư này.

Cổ động viên đua nhau mua áo đấu, trong 24 giờ bán ra hơn 520.000 chiếc, lập kỷ lục trong lịch sử bóng đá. Ai cũng tin rằng, đội bóng này cuối cùng sẽ chinh phục đỉnh cao châu Âu.

Nhưng thực tế lại tàn nhẫn. Ronaldo thi đấu ba năm tại Juventus, ba lần bị loại khỏi Champions League — bị Ajax lội ngược dòng, bị Lyon loại, bị Porto đánh bại. Tháng 8 năm 2021, Ronaldo đột ngột rời đội. Các nhà tính toán sau đó ước tính tổng chi phí ký hợp đồng Ronaldo lên tới 340 triệu euro, anh ghi 101 bàn, trung bình mỗi bàn giá 2,8 triệu euro.

Đối với các câu lạc bộ bóng đá Ý, ý nghĩa của Champions League vượt xa danh dự — nó liên quan trực tiếp đến dòng tiền. Phân chia bản quyền truyền hình, doanh thu ngày thi đấu, tiền tài trợ, tất cả đều phụ thuộc thành tích Champions League. Mất tư cách dự giải, doanh thu giảm mạnh, câu lạc bộ buộc phải dùng các biện pháp kế toán để bù đắp lỗ hổng tài chính.

Juventus bắt đầu thực hiện một loạt giao dịch có vấn đề. Bán Pjanic cho Barcelona với giá 60 triệu euro, rồi mua Arthur với giá 72 triệu euro, tạo ra lợi nhuận ảo hàng chục triệu euro. Cơ quan điều tra phát hiện, trong vòng ba năm, câu lạc bộ đã qua 42 giao dịch đáng ngờ, làm tăng lợi nhuận 282 triệu euro.

Sau khi bê bối bị phơi bày, toàn bộ ban giám đốc, bao gồm cả chủ tịch, đã từ chức tập thể, câu lạc bộ bị trừ điểm, cấm thi đấu, nhận các hình phạt liên tiếp. Điều này đẩy vòng luẩn quẩn ngày càng trầm trọng: thành tích kém đi → doanh thu giảm mạnh → không thể mua cầu thủ mới → thành tích càng tệ hơn.

Từ mùa giải 2018-2019 thua lỗ 39,6 triệu euro, tình hình tài chính của Juventus ngày càng xấu đi. Đến mùa 2022-2023, lỗ đã lên tới 123,7 triệu euro. Từ đỉnh cao của 9 lần vô địch Serie A liên tiếp, rơi xuống hiện tại với khoản lỗ khổng lồ hàng năm, Tập đoàn Exor đã ba lần bơm tiền cho Juventus trong hai năm, lần thứ ba là đợt tăng vốn gần 100 triệu euro vào tháng 11 năm 2025.

Đội bóng này đã trở thành tài sản âm của toàn bộ Tập đoàn Exor, kéo giảm lợi nhuận ròng của tập đoàn năm 2024 xuống 12%.

Đối đầu công khai giữa cũ và mới: đề nghị không thể nhượng bộ

Trong bối cảnh đó, Paolo đã quyết định một nước đi mạo hiểm.

Ngày 12 tháng 12, ông bỏ qua mọi đàm phán riêng tư, trực tiếp công bố đề nghị mua lại qua sàn giao dịch chứng khoán Ý: mua 65,4% cổ phần của Tập đoàn Exor với giá 2,66 euro/cổ phần, cao hơn 20,74%, đồng thời bổ sung 1 tỷ euro vốn đầu tư. Đây là đề nghị toàn bằng tiền mặt, không điều kiện, chỉ cho phép Exor có 10 ngày để suy nghĩ.

Chiêu này đã đẩy John Elkann vào thế bí. Giá cổ phiếu Juventus lập tức tăng vọt, thị trường thể hiện mong muốn «tiền mới». Các trang báo lớn đồng loạt đưa tin, toàn bán đảo Italia chờ đợi quyết định của gia đình Agnelli.

Không có gì ngạc nhiên, gia đình từ chối. Gia đình Agnelli phát đi tuyên bố, phủ nhận mọi đàm phán bán cổ phần, nhấn mạnh họ tự hào khi trở thành cổ đông của Juventus hơn một thế kỷ, «không có ý định bán». Ý nghĩa ẩn sau câu này rất rõ ràng: đây không chỉ là một thương vụ, mà còn là lãnh địa của gia tộc. Bạn có thể vào cửa, nhưng đừng mong làm chủ.

Sau đó, đồn đoán cho rằng Tether chuẩn bị gấp đôi giá đề nghị, đẩy định giá lên 2 tỷ euro. Nhưng dù giá có cao đến đâu, cánh cửa đồng bằng bằng đồng vẫn dường như không mở ra.

Bước ngoặt trong bối cảnh toàn cầu

Tuy nhiên, làn sóng thời đại đang thay đổi.

Ngay trong tuần gia đình Exor từ chối Tether, Manchester City gia hạn hợp đồng với một nền tảng giao dịch tiền mã hóa, giá quảng cáo trên áo thi đấu vượt quá 1 tỷ euro. Các câu lạc bộ châu Âu như Paris Saint-Germain, Barcelona, AC Milan đã thiết lập hợp tác sâu rộng với các doanh nghiệp tiền mã hóa. Ở châu Á, K League của Hàn Quốc, J League của Nhật Bản cũng bắt đầu chấp nhận tài trợ tiền mã hóa.

Tiền mới đã vào các ngành công nghiệp truyền thống do giới giàu có kiểm soát không còn là vấn đề «có hay không», mà là «bằng cách nào». Bóng đá chỉ là một chiến trường trong đó. Trong lĩnh vực đấu giá nghệ thuật, các nhà đấu giá hàng đầu thế giới đã chấp nhận tiền mã hóa; trong bất động sản, các thành phố như Dubai, Miami đã cho phép giao dịch biệt thự bằng Bitcoin. Những xung đột tương tự đang diễn ra khắp nơi trên thế giới.

Cuộc tranh giành trong bóng đá Ý thực chất tượng trưng cho một sự chuyển đổi lớn hơn. Khi thế hệ doanh nhân mới tạo ra khối tài sản khổng lồ theo cách hoàn toàn mới, họ có đủ tư cách để ngồi vào bàn chơi bị kiểm soát lâu dài bởi giới giàu truyền thống?

Chưa kết thúc cuộc đối đầu

Câu chuyện tạm thời vẫn chưa khép lại.

Cánh cửa đồng bằng bằng đồng khép kín phía sau là vinh quang công nghiệp của gia đình Agnelli suốt một thế kỷ, cũng là ánh sáng cuối cùng của thời đại cũ. Tiếng gõ cửa của Paolo vẫn vang vọng trong hành lang Juventus, và ước mơ của cậu bé dưới vườn oliu cũng đang chờ được thức tỉnh lại.

Dù cuộc chiến vốn đầu tư này cuối cùng ra sao, một tín hiệu đã rõ ràng: mở cánh cửa này không còn là «có hay không», mà chỉ còn là «khi nào».