Sự tiến hóa chiến lược của Đồng Nhân dân tệ kỹ thuật số: Làm thế nào các khoản thanh toán lãi suất có thể định hình lại bức tranh tài chính của Trung Quốc

Ngân hàng Trung ương Trung Quốc đang tổ chức một bước ngoặt quan trọng cho sáng kiến tiền kỹ thuật số của mình. Bắt đầu từ ngày 1 tháng 1 năm 2026, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc sẽ giới thiệu một khung pháp lý chuyển đổi cho phép các ngân hàng thương mại cung cấp lãi suất trên các khoản giữ digital yuan — một bước đi dự kiến sẽ thay đổi căn bản cách thức hoạt động của e-CNY trong hệ sinh thái tài chính của quốc gia.

Từ Tiền tệ đến Tài sản Tài chính: Digital Yuan Có Lãi Suất

Chuyển đổi chính sách này định nghĩa lại ý nghĩa của digital yuan đối với người dùng bình thường và các tổ chức tài chính. Phó Thống đốc Lu Lei đã diễn đạt sự chuyển đổi này qua Financial News, mô tả e-CNY như đang chuyển từ “tiền mặt kỹ thuật số” đơn thuần sang một thứ mà các quan chức gọi là “tiền gửi kỹ thuật số” — về cơ bản là một công cụ lai kết hợp sự tiện lợi của thanh toán kỹ thuật số với tiềm năng sinh lợi của tiết kiệm truyền thống.

Sự điều chỉnh này đi kèm với các cơ chế cụ thể. Theo khung pháp lý mới, số dư ví digital yuan xác thực tại các ngân hàng thương mại sẽ sinh lãi theo các mức lãi suất được thiết lập qua các thỏa thuận định giá tự điều chỉnh hiện có. Quan trọng hơn, các số dư này sẽ được bảo vệ bởi các chính sách bảo hiểm tiền gửi giống như các tài khoản ngân hàng thông thường, qua đó định vị e-CNY như một nơi lưu giữ giá trị hợp pháp thay vì chỉ là phương tiện giao dịch.

Những tác động này vượt ra ngoài các người tiết kiệm cá nhân. Các ngân hàng giờ đây có thể tích hợp số dư digital yuan vào các chiến lược quản lý tài sản và nợ phải trả rộng lớn hơn của họ, trong khi các tổ chức thanh toán không phải ngân hàng phải duy trì dự trữ 100% đối với các khoản tiền gửi e-CNY mà họ giữ. Kiến trúc pháp lý này trao cho đồng tiền kỹ thuật số một vai trò cấu trúc trong hệ thống ngân hàng Trung Quốc mà trước đây chưa từng có.

Cạnh Tranh Với Các Lựa Chọn Đã Được Khẳng Định Trong Kinh Tế Không Tiền Mặt

Dù đã gần một thập kỷ phát triển và thử nghiệm vận hành, digital yuan vẫn gặp khó khăn trong việc thu hút sự chú ý đáng kể so với các nền tảng thanh toán di động đã thiết lập. WeChat Pay và Alipay vẫn chiếm lĩnh hệ sinh thái giao dịch không tiền mặt của Trung Quốc, hiệu ứng mạng và sự quen thuộc của người dùng tạo ra các rào cản lớn đối với việc chấp nhận.

Các con số minh họa rõ thực tế này. Đến tháng 11 năm 2025, e-CNY ghi nhận 3.48 tỷ giao dịch trị giá khoảng 16.7 nghìn tỷ nhân dân tệ (khoảng 2.38 nghìn tỷ USD). Dù có vẻ ấn tượng về mặt tuyệt đối, các con số này vẫn còn khiêm tốn so với tổng khối lượng thanh toán kỹ thuật số chảy qua nền kinh tế Trung Quốc — một khoảng cách mà các quan chức thừa nhận riêng tư là còn rất xa so với tiềm năng của digital yuan.

Các khoản số dư digital yuan có lãi là câu trả lời của Ngân hàng Trung ương cho giới hạn về mức độ phổ biến này. Bằng cách cung cấp lợi nhuận, e-CNY vượt ra khỏi vị trí trước đây của nó như một công cụ thanh toán và cạnh tranh trực tiếp với tiền gửi ngân hàng và các công cụ thị trường tiền tệ. Người dùng giờ đây có động lực tài chính để duy trì số dư thay vì ngay lập tức chuyển đổi chúng thành quỹ Alipay hoặc WeChat Pay.

Tham vọng Toàn Cầu: E-CNY Trở Thành Tiền Tệ Quốc Tế

Trong khi việc chấp nhận trong nước vẫn còn đang trong quá trình phát triển, Trung Quốc đồng thời thúc đẩy sự mở rộng của e-CNY ra quốc tế. Các chương trình thử nghiệm đang diễn ra tại Singapore, với kế hoạch mở rộng sang Thái Lan, Hong Kong, UAE và Ả Rập Saudi. Trung tâm vận hành quốc tế đặt tại Thượng Hải đóng vai trò trung tâm tổ chức cho chiến lược mở rộng địa lý này.

Các sáng kiến quốc tế này theo đuổi hai mục tiêu chính: thiết lập digital yuan như một phương thức thanh toán cho thương mại song phương và định vị CNY như một đồng tiền dự trữ thay thế cho các ngân hàng trung ương muốn đa dạng hóa khỏi các khoản nắm giữ denominated bằng đô la. Thời điểm này phù hợp với các nỗ lực chính sách rộng lớn hơn của Trung Quốc nhằm thúc đẩy quốc tế hóa nhân dân tệ.

Tính Pháp Lý Cuối Cùng: Những Thay Đổi Vào Ngày 1 tháng 1 năm 2026

Ngày thực thi mang ý nghĩa biểu tượng. Bắt đầu từ ngày đó, toàn bộ khung vận hành quản lý việc phát hành, phân phối và sử dụng digital yuan sẽ chuyển sang cấu hình mới. Các ngân hàng phải điều chỉnh hệ thống của mình để tính toán và phân phối các khoản thanh toán lãi; Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc phải hoàn thiện các cơ chế giám sát của mình; và người dùng sẽ đối mặt với một đề xuất giá trị hoàn toàn khác biệt.

Sự thay đổi này có thể coi là điều chỉnh chính sách quan trọng nhất đối với e-CNY kể từ khi các thử nghiệm bắt đầu vào năm 2020. Các quan chức mô tả đây là bước cần thiết để khẳng định vai trò của digital yuan trong kiến trúc tài chính dài hạn của Trung Quốc — một tuyên bố rõ ràng rằng dự án vượt ra ngoài trạng thái thử nghiệm và bước vào triển khai chính thức trong hệ thống.

Tiến trình của digital yuan giờ đây phụ thuộc vào việc liệu các khoản thanh toán lãi có thành công trong việc chuyển đổi nhận thức thụ động thành sự tham gia tích cực hay không. Khung pháp lý của Lei cung cấp các kỹ thuật tài chính; việc thị trường chấp nhận sẽ quyết định liệu điều này có dẫn đến sự thay đổi cấu trúc trong cách người dân và các tổ chức Trung Quốc quản lý tiền bạc hay không.