Gần đây, Elon Musk đã đưa ra một ý tưởng táo bạo trong một cuộc đối thoại cao cấp — trong 10 đến 20 năm tới, AI và công nghệ robot sẽ hoàn toàn thay đổi cách con người tồn tại. Luận điểm cốt lõi của ông thực ra rất đơn giản: đến lúc đó, chi phí hàng hóa và dịch vụ sẽ tiến gần tới mức bằng không, vật chất sẽ cực kỳ phong phú, vì vậy khái niệm "tiết kiệm cho nghỉ hưu" theo nghĩa truyền thống sẽ trở nên hơi buồn cười.

Ông thậm chí đề xuất mọi người đừng quá bận tâm tích trữ tiền cho cuộc sống nghỉ hưu. Lý do cũng rất rõ ràng: hoặc là tương lai phát triển như chúng ta dự đoán, bạn hoàn toàn không cần tiết kiệm tiền; hoặc là loài người làm hỏng mọi thứ (trường hợp cực đoan nhất), thì tiền bạc cũng chẳng còn ý nghĩa gì đối với bạn. Ông mô tả một thế giới "có thể sở hữu bất cứ thứ gì mình muốn", không chỉ đơn thuần là sống sót qua ngày, mà là cuộc sống chất lượng cao thực sự — nhà ở, y tế, giải trí đều đầy đủ.

Điều thú vị là, khái niệm này hoàn toàn khác biệt so với "thu nhập cơ bản toàn dân" phổ biến. UBI truyền thống dựa vào thuế để phân phối lại, còn "thu nhập cao toàn dân"(UHI) do Elon Musk đề xuất dựa trên nền tảng giảm phát. Khi AI đẩy chi phí lao động xuống chỉ còn lại chi phí vốn và điện năng, giá hàng hóa sẽ giảm mạnh theo kiểu sàn sụp. Sức mua của bạn sẽ tăng vọt, vì cùng một số tiền có thể mua được nhiều thứ hơn.

Tuy nhiên, ông cũng không quá lạc quan. Elon Musk nhấn mạnh rằng 3 đến 7 năm tới sẽ là giai đoạn chuyển tiếp rất biến động, xã hội cần phải đối mặt cùng lúc với những thay đổi dữ dội và nhiều thách thức. Sự không chắc chắn và rủi ro trong giai đoạn này thực sự khá lớn. Nói ngắn gọn: về dài hạn thì lạc quan, nhưng ngắn hạn cần chuẩn bị tâm lý tốt.