Trong dòng chảy phát triển của DeFi, hiếm có giao thức nào dám viết lại mã nguồn nền tảng khi đang quản lý hơn 40 tỷ USD tài sản. Điều này giống như một chiếc máy bay đang bay đột nhiên phải thay động cơ — nghe có vẻ điên rồ, nhưng Lista DAO lại làm điều đó.

Họ dự định từ mô hình phân nhánh MakerDAO hiện tại, dần dần chuyển sang kho mã của Liquity. Bề ngoài, đây chỉ là một nâng cấp kỹ thuật. Nhưng thực tế, đằng sau đó là một sự chuyển đổi sâu sắc hơn: từ "quản trị con người" sang "pháp quyền".

Nhiều người dùng có thể không quan tâm đến điều này, chỉ lo lắng về việc lợi nhuận có ổn định hay không. Nhưng để hiểu được bước đi này quan trọng thế nào, trước tiên cần làm rõ lợi thế cốt lõi của mô hình Liquity nằm ở đâu.

**Có thể nâng cấp vs Không thể thay đổi**

Hiện tại, Lista DAO giống như phần lớn các giao thức DeFi khác, đều có khả năng nâng cấp. Nghe có vẻ linh hoạt — nếu có lỗi trong giao thức có thể sửa, nếu tham số không hợp lý có thể điều chỉnh. Nhưng vấn đề là, điều này cũng đi kèm rủi ro. Về lý thuyết, người nắm giữ chìa khóa quản trị hoặc người có thể tấn công qua cơ chế quản trị đều có thể thay đổi các tham số hợp đồng.

Một khi chuyển sang kiến trúc của Liquity, toàn bộ logic sẽ đảo ngược. Các hợp đồng thông minh cốt lõi sau khi triển khai sẽ bị khóa vĩnh viễn. Không có lối sau, không có nguy cơ bị đánh cắp chìa khóa quản trị, không có khả năng tấn công qua cơ chế quản trị. Nghe có vẻ cực đoan? Nhưng chính là triết lý thiết kế của Liquity — đẩy an toàn lên mức tối đa.

**Từ sản phẩm tài chính đến hạ tầng công cộng**

Xét theo góc độ khác, phần lớn các giao thức DeFi thực chất vẫn là "sản phẩm tài chính được quản lý". Nhóm dự án nắm quyền nâng cấp, điều chỉnh tham số, người dùng đặt niềm tin vào chuỗi dưới. Nhưng lần chuyển đổi của Lista DAO về bản chất là muốn biến mình từ một "sản phẩm được quản lý" trở thành hạ tầng công cộng phi tập trung như Bitcoin — một khi quy tắc đã xác định, không ai có thể thay đổi.

Điều này có ý nghĩa gì đối với người dùng DeFi? Có nghĩa là quỹ của bạn không còn phụ thuộc vào quyết định của một nhóm nào đó nữa, mà được bảo vệ bởi mã nguồn không thể sửa đổi. Rủi ro trở nên dự đoán được, minh bạch hơn.

Tất nhiên, mọi thứ đều có cái giá của nó. Không thể thay đổi hoàn toàn cũng đồng nghĩa với việc, khi phát hiện lỗi, không thể sửa chữa nhanh chóng. Nhưng Liquity đã giảm thiểu rủi ro này bằng cách kiểm tra mã chặt chẽ và thiết kế hợp đồng tối giản nhất có thể.

Bước đi của Lista DAO, bề ngoài là một chuyển đổi kỹ thuật, nhưng thực chất là đang chọn một hướng đi: đổi lấy an toàn tuyệt đối bằng cách hy sinh tính linh hoạt. Trong thời đại DeFi còn nhiều bất định này, lựa chọn này đáng để chúng ta chú ý.