ETF Bitcoin trượt bài test khi 1,29 tỷ USD bị rút khỏi thị trường do các vị thế “chiến thuật”

Các quỹ ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ ghi nhận tổng dòng vốn rút ròng khoảng 1,29 tỷ USD trong 12 phiên giao dịch, từ ngày 15/12 đến 31/12.

Giai đoạn nghỉ lễ vốn yên ắng này lại trở thành một trong những phép thử rõ nét nhất về mức độ “bám trụ” của nhóm ETF Bitcoin giao ngay, trong bối cảnh các bàn giao dịch hoạt động cầm chừng và danh mục đầu tư được điều chỉnh trước thời điểm chuyển sang năm mới.

Đáng chú ý, dòng tiền không phân bổ đồng đều. Theo dữ liệu từ Farside, toàn bộ giai đoạn chỉ ghi nhận khoảng 812 triệu USD dòng vốn vào, tập trung trong hai phiên tích cực hiếm hoi là ngày 17/12 và 30/12. Ngược lại, các phiên còn lại chứng kiến tổng dòng vốn rút lên tới khoảng 2,10 tỷ USD.

*Dòng tiền Bitcoin (Nguồn: Farside)*Diễn biến này khá quen thuộc với những ai từng quan sát thị trường tài sản rủi ro vào cuối năm, khi nhà đầu tư thường thu hẹp vị thế trước kỳ nghỉ. Điểm khác biệt hiện nay là lực mua – bán cận biên đã được “nén” vào một vài phiên giao dịch, với biên độ dao động có thể lên tới hàng trăm triệu USD mỗi ngày.

Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh các nhà phân bổ vốn lớn ngày càng coi ETF Bitcoin giao ngay là kênh vào – ra chủ đạo cho mức độ tiếp xúc với Bitcoin. Cách tiếp cận này đang dần tách câu chuyện thị trường khỏi những khung chu kỳ crypto truyền thống.

Standard Chartered cho rằng, trong bối cảnh hiện tại, dòng tiền ETF thậm chí còn đóng vai trò quan trọng hơn cả chu kỳ halving. Theo đó, câu hỏi “ai đang mua và ai đang rút vốn” trở thành một biến số vĩ mô theo ngày, thay vì chỉ là chi tiết của một thị trường ngách.

Trong giai đoạn nghỉ lễ, tín hiệu đáng chú ý nhất là dòng vốn rút không chỉ đến từ các kịch bản quen thuộc như GBTC. IBIT – quỹ thường được xem là sản phẩm phân bổ cốt lõi – lại chiếm gần một nửa tổng dòng vốn rút ròng trong mẫu quan sát.

Điều này tạo ra một sắc thái rất khác so với những giai đoạn mà áp lực chủ yếu đến từ các đợt hoàn vốn của GBTC, đặc biệt khi xét đến sự chênh lệch phí giữa các sản phẩm ETF.

Phân bổ dòng vốn rút ròng trong giai đoạn 15/12 – 31/12 như sau:

• IBIT: -639 triệu USD, chiếm khoảng 49,5%
• GBTC: -169 triệu USD, khoảng 13,1%
• BITB: -169 triệu USD, khoảng 13,1%
• ARKB: -106 triệu USD, khoảng 8,2%
• Các quỹ khác (gộp): -208 triệu USD, khoảng 16,1%
• Tổng cộng: -1,291 tỷ USD

Xét theo từng ngày, dòng vốn trong kỳ nghỉ lễ không giảm theo một đường thẳng. Ngày 17/12 ghi nhận dòng vốn vào mạnh khoảng 457 triệu USD, trong khi ngày 30/12 tiếp tục có thêm khoảng 355 triệu USD. Tuy nhiên, hai phiên này không đủ để bù đắp cho nhiều ngày rút vốn mạnh, đáng kể nhất là ngày 15/12 (khoảng -358 triệu USD) và 31/12 (khoảng -348 triệu USD).

Nói cách khác, thị trường có hai cơ hội để tái tạo động lực tăng nhờ nhu cầu ETF, nhưng phần lớn thời gian còn lại vẫn chịu áp lực bán.

Diễn biến giá phản ánh đúng trạng thái bị “ghìm” này. Bitcoin hiện giao dịch quanh vùng 89.000 USD, bị kẹt trong biên độ hẹp khi dòng vốn rút từ ETF làm suy yếu xung lực tăng.

Nếu quy đổi dòng vốn rút ròng 1,29 tỷ USD sang Bitcoin ở mức giá khoảng 89.000 USD, con số tương đương khoảng 14.500 BTC chịu áp lực bán ròng. Đây chỉ là ước tính nhanh, nhưng đủ để lý giải vì sao thị trường có cảm giác nặng nề dù không xuất hiện trạng thái hoảng loạn.

Bên dưới câu chuyện dòng vốn còn là yếu tố mùa vụ quen thuộc. Cuối năm thường kéo theo các hoạt động “dọn sổ” không phản ánh quan điểm dài hạn, như tái cân bằng sau một quý tăng mạnh, quản trị rủi ro trong giai đoạn thanh khoản thấp, hoặc đóng các giao dịch basis khi lợi thế không còn hấp dẫn.

Lý do khiến thị trường hiện theo dõi sát sao hơn là bởi dòng tiền ETF giao ngay thường tập trung vào những khung thời gian dự đoán được. Khi thanh khoản mỏng, điều này có thể khuếch đại tác động lên giá.

Kaiko từng chỉ ra rằng ETF đã làm thay đổi cấu trúc thị trường spot và mô hình giao dịch trong ngày. Điều này cho thấy quy mô dòng tiền chỉ là một phần của câu chuyện, yếu tố thời điểm mới là phần còn lại.

Ở tầng vĩ mô, tháng 12 không mang lại một sự chuyển giao rõ ràng sang năm 2026. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ tiếp tục nhấn mạnh lập trường phụ thuộc dữ liệu, xoay quanh “mức độ và thời điểm” điều chỉnh chính sách. AP cho biết quyết định lần này còn xuất hiện những ý kiến bất đồng hiếm hoi, khiến biến động lãi suất vẫn là chủ đề được theo dõi sát.

Trong khi đó, đồng USD đang hướng tới mức giảm mạnh nhất trong nhiều năm – yếu tố thường được xem là lực hỗ trợ cho Bitcoin. Tuy nhiên, bối cảnh này vẫn không đủ để lấn át áp lực rút vốn ETF trong kỳ nghỉ lễ.

Cách nhìn cho quý tới có thể bắt đầu từ việc coi tháng 12 như một phép thử: liệu ETF Bitcoin giao ngay đang vận hành như một khoản phân bổ mang tính cấu trúc hay chỉ là một van giao dịch hai chiều.

Nếu áp lực vừa qua chủ yếu đến từ hoạt động cuối năm, tháng 1 có thể chứng kiến dòng tiền quay trở lại khi các tổ chức mở sổ và tái cân bằng danh mục. Ngược lại, nếu nguyên nhân nằm ở các vị thế nhạy cảm với lãi suất và lợi suất bị nén, dòng tiền nhiều khả năng vẫn biến động khó lường, và Bitcoin sẽ tiếp tục giao dịch như một tài sản rủi ro vĩ mô, phản ứng mạnh với các con số theo ngày.

Standard Chartered cũng lưu ý rằng lực mua từ các tổ chức đang đến chậm hơn kỳ vọng. Điều này đặc biệt quan trọng trong đầu năm 2026, khi tiến độ ra quyết định của các ủy ban đầu tư và hạn mức rủi ro có thể lấn át các luận điểm tăng giá dài hạn.

Thị trường đồng thời nhận ra rằng ngay cả những sản phẩm được xem là “cốt lõi” vẫn có thể được sử dụng một cách chiến thuật.

Ở thời điểm hiện tại, bức tranh rõ ràng nhất cũng là dữ kiện đơn giản nhất: các quỹ ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ đã kết thúc giai đoạn từ 15/12 đến 31/12 với tổng dòng vốn rút ròng khoảng 1,29 tỷ USD.

Vương Tiễn