Nợ Công Hoa Kỳ Lập Kỷ Lục Mới Đầu Năm 2026: Gánh Nặng 38,5 Nghìn Tỷ USD Và Bài Toán Chưa Có Lối Ra

Bước sang những tháng đầu tiên của năm 2026, nợ công của Hoa Kỳ đã chính thức vượt mốc 38,5 nghìn tỷ USD, một con số từng được Ủy ban Ngân sách Liên bang Có Trách Nhiệm (Committee for a Responsible Federal Budget) dự báo phải đến khoảng năm 2030 mới chạm tới. Diễn biến này cho thấy tốc độ vay mượn của chính phủ Mỹ đang vượt xa các kịch bản trước đây và đặt ra nhiều lo ngại nghiêm trọng về tính bền vững tài khóa trong dài hạn. Nguồn Gốc Của Làn Sóng Nợ Mới Đà tăng mạnh của nợ công hiện tại bắt nguồn chủ yếu từ giai đoạn đại dịch COVID-19. Khi nền kinh tế rơi vào khủng hoảng, chính phủ liên bang đã tung ra các gói chi tiêu khổng lồ nhằm giữ cho doanh nghiệp không phá sản, người lao động tiếp tục có thu nhập và thị trường tài chính không sụp đổ. Lượng tiền ngân sách bơm ra trong thời gian ngắn đã giúp Mỹ vượt qua cú sốc trước mắt, nhưng để lại hệ quả là một khối nợ khổng lồ kéo dài đến tận hôm nay. Trong bối cảnh lạm phát gia tăng và giá cả leo thang trên toàn nền kinh tế, những con số hàng nghìn tỷ USD dường như không còn gây “sốc” như trước. Từ hóa đơn mua sắm hằng ngày cho tới sổ sách ngân sách quốc gia, các chuỗi số 0 xuất hiện ngày càng dày đặc. Chi Phí Lãi Vay: Áp Lực Ngày Càng Lớn Một điểm đáng báo động khác là chi phí trả lãi cho nợ công. Năm 2020, chính phủ Mỹ chi khoảng 345 tỷ USD tiền lãi. Đến năm 2026, con số này đã gần tăng gấp ba, tiến sát mốc 1.000 tỷ USD mỗi năm. Theo Ủy ban Ngân sách Liên bang Có Trách Nhiệm, đây không còn là hiện tượng tạm thời mà đang trở thành “chuẩn mực mới”. Với tổng dư nợ khoảng 38,4–38,5 nghìn tỷ USD, việc phục vụ khoản nợ này đang ngốn một phần ngày càng lớn trong nguồn thu ngân sách liên bang, thu hẹp không gian tài khóa cho các chính sách xã hội, đầu tư hạ tầng hay quốc phòng. Chính Sách Dưới Thời Tổng Thống Trump Nhiệm Kỳ Hai Trong năm 2025, Tổng thống Donald Trump – trở lại Nhà Trắng nhiệm kỳ thứ hai – tiếp tục ký ban hành gói luật mang tên “One Big Beautiful Bill”. Gói này kết hợp giữa cắt giảm thuế và tăng chi tiêu, với tổng chi phí ước tính 3,4 nghìn tỷ USD trong vòng 10 năm, qua đó củng cố xu hướng vay nợ liên tục của Washington. Để đối phó với gánh nặng nợ công, ông Trump đưa ra nhiều giải pháp: Thuế quan: kỳ vọng nguồn thu từ áp thuế nhập khẩu sẽ giúp bù đắp một phần thâm hụt.Chương trình “thị thực vàng”: thu phí từ người nước ngoài giàu có để tăng ngân sách.Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế: nhằm cải thiện tỷ lệ nợ trên GDP.Bộ Hiệu Quả Chính Phủ (DOGE): tập trung cắt giảm chi tiêu và lãng phí. Theo Nhà Trắng, DOGE đã giúp cắt giảm khoảng 202 tỷ USD chi phí, tương đương 1.254,66 USD cho mỗi người nộp thuế. Tuy nhiên, so với tổng nợ quốc gia, khoản tiết kiệm này vẫn rất nhỏ. Hiện tại, nợ bình quân trên đầu người Mỹ đã vượt 108.000 USD. Thuế Quan Và DOGE: Hiệu Quả Có Hạn Nguồn thu từ thuế quan đã tăng đáng kể, từ khoảng 7 tỷ USD năm trước lên 25 tỷ USD vào cuối tháng 7. Dù vậy, theo tính toán, 25 tỷ USD chỉ tương đương chưa đến 0,07% tổng nợ công. Ngay cả khi toàn bộ số tiền thuế quan hiện tại được dùng để trả nợ, Mỹ cũng sẽ cần gần 120 năm để xóa sạch khoản nợ này. Trong khi đó, tranh cãi vẫn xoay quanh việc ai thực sự gánh chi phí thuế quan – người tiêu dùng Mỹ hay các nhà xuất khẩu nước ngoài. Cảnh Báo Từ Các Nhân Vật Lớn Nhiều tiếng nói có ảnh hưởng đã liên tục lên tiếng cảnh báo: Jamie Dimon, CEO JPMorgan Chase, gọi đây là “cuộc khủng hoảng dễ đoán nhất trong lịch sử”.Ray Dalio, nhà sáng lập Bridgewater Associates, ví tình trạng này như một “cơn đau tim kinh tế”.Jerome Powell, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, cho rằng vấn đề nợ công cần một “cuộc thảo luận chín chắn và có trách nhiệm”. Phía Nhà Trắng phản bác rằng tỷ lệ nợ/GDP đã giảm kể từ khi ông Trump nhậm chức, và các chính sách thúc đẩy tăng trưởng, cắt giảm thuế, nới lỏng quy định cùng các thỏa thuận thương mại “công bằng” sẽ tiếp tục cải thiện tình hình. Đại diện Nhà Trắng Kush Desai cũng nhấn mạnh nguồn thu kỷ lục từ thuế quan. Kết Luận Dù chính quyền Mỹ đưa ra nhiều biện pháp nhằm kiểm soát nợ công, thực tế cho thấy quy mô nợ đã vượt xa các nỗ lực ngắn hạn. Với chi phí lãi vay tiến sát 1.000 tỷ USD mỗi năm và tổng nợ tiếp tục phình to, bài toán tài khóa của Hoa Kỳ vẫn chưa có lời giải rõ ràng. Trong mắt nhiều chuyên gia, việc đảo ngược xu hướng này sẽ đòi hỏi những quyết định khó khăn và quyết liệt hơn nhiều so với hiện nay.