CDP

Vị thế nợ có tài sản bảo đảm (CDP) là gì?

Vị thế nợ có tài sản bảo đảm (CDP) là một cấu trúc vay phi tập trung, trong đó tài sản tiền điện tử được khóa làm tài sản bảo đảm để tạo ra khoản nợ, thường được định danh bằng stablecoin. CDP được tạo lập, quản lý và thực thi bằng hợp đồng thông minh, nghĩa là mọi giới hạn vay, tích lũy lãi suất và quy tắc thanh lý đều được thực hiện tự động trên chuỗi khối.

Trong hệ thống CDP, người dùng nạp các tài sản tiền điện tử đủ điều kiện vào kho lưu trữ. Miễn là giá trị tài sản bảo đảm vẫn cao hơn tỷ lệ bảo đảm tối thiểu yêu cầu, người dùng có thể phát hành hoặc vay stablecoin dựa trên tài sản này. Nếu giá trị tài sản bảo đảm giảm và tỷ lệ này xuống dưới ngưỡng thanh lý do giao thức quy định, hệ thống sẽ tự động thanh lý một phần hoặc toàn bộ tài sản bảo đảm để trả nợ còn lại, đồng thời áp dụng các khoản phí và phạt theo quy định của giao thức.

Tại sao bạn nên hiểu về vị thế nợ có tài sản bảo đảm (CDP)?

CDP là thành phần nền tảng của tài chính phi tập trung vì cho phép người dùng tiếp cận nguồn thanh khoản mà không cần bán tài sản cơ sở. Cấu trúc này giúp duy trì quyền sở hữu tài sản, đồng thời đáp ứng nhu cầu thanh khoản chung hoặc các quyết định quản lý danh mục đầu tư.

Với nhà đầu tư nắm giữ dài hạn các tài sản như ETH hoặc BTC, CDP mang lại giải pháp khai thác giá trị mà không phải thoát vị thế vĩnh viễn. Tuy nhiên, CDP cũng phát sinh nghĩa vụ trả lãi và rủi ro bị thanh lý nếu giá trị tài sản bảo đảm giảm, vì vậy cần hiểu rõ các cơ chế này trước khi tham gia.

CDP vận hành như thế nào?

CDP vận hành dựa trên các thông số được thiết lập sẵn và luôn được thực thi bởi hợp đồng thông minh.

• Tỷ lệ bảo đảm: Tỷ lệ giữa giá trị tài sản bảo đảm và giá trị khoản vay. CDP yêu cầu bảo đảm vượt mức để giảm rủi ro vỡ nợ, với tỷ lệ tối thiểu do giao thức quy định.
• Phí ổn định: Lãi suất tính trên khoản vay. Phí này cộng dồn theo thời gian và làm tăng tổng số nợ phải trả.
• Ngưỡng thanh lý: Tỷ lệ bảo đảm tối thiểu được phép. Nếu xuống dưới mức này sẽ kích hoạt thanh lý tự động.
• Oracle giá: Nguồn dữ liệu bên ngoài cung cấp giá thị trường theo thời gian thực để định giá tài sản bảo đảm.

Ví dụ minh họa: Nếu ETH có giá 2.000 USD và 1 ETH được nạp làm tài sản bảo đảm, một CDP với tỷ lệ tối thiểu 150% cho phép vay tối đa khoảng 1.333 USD. Nếu ETH giảm xuống 1.600 USD, tỷ lệ bảo đảm giảm còn khoảng 120%, có thể bị thanh lý tùy theo quy tắc của giao thức.

CDP thường được ứng dụng ở đâu trong lĩnh vực tiền điện tử?

CDP chủ yếu được triển khai trong các giao thức tài chính phi tập trung, dù các cơ chế vay có tài sản bảo đảm tương tự cũng xuất hiện trên nền tảng tập trung với những tên gọi sản phẩm khác.

• Trong giao thức DeFi: Các hệ thống như MakerDAO cho phép người dùng khóa tài sản như ETH hoặc stETH để phát hành stablecoin phi tập trung. Các hệ thống này dựa vào bảo đảm vượt mức và cơ chế thanh lý tự động.
• Trên nền tảng tập trung: Một số sàn giao dịch cung cấp sản phẩm vay ký quỹ hoặc vay có tài sản bảo đảm. Dù không gọi là CDP, cơ chế hoạt động tương tự: người dùng nạp tài sản bảo đảm, trả lãi và có thể bị thanh lý bắt buộc nếu tỷ lệ bảo đảm xuống dưới mức yêu cầu.

Dù triển khai theo hình thức nào, nguyên tắc cốt lõi vẫn không thay đổi. Tài sản biến động được dùng để bảo đảm cho nghĩa vụ ổn định, đòi hỏi tuân thủ nghiêm ngặt tỷ lệ bảo đảm nhằm bảo vệ an toàn hệ thống.

Làm thế nào để giảm rủi ro CDP?

Để giảm rủi ro CDP, cần quản lý vị thế thận trọng và giám sát liên tục.

1. Duy trì vùng an toàn: Giữ tỷ lệ bảo đảm cao hơn đáng kể so với ngưỡng thanh lý, tùy theo quy định của giao thức.
2. Thường xuyên theo dõi vị thế: Giám sát giá trị tài sản bảo đảm và tỷ lệ qua bảng điều khiển giao thức hoặc công cụ cảnh báo.
3. Tránh rủi ro tập trung: Không dồn toàn bộ tài sản bảo đảm vào một loại tài sản hoặc một giao thức duy nhất.
4. Chủ động điều chỉnh vị thế: Bổ sung tài sản bảo đảm hoặc giảm nợ khi thị trường biến động mạnh.
5. Xem xét thông số giao thức: Phí ổn định và phạt thanh lý thay đổi theo từng giao thức và loại tài sản, cần kiểm tra kỹ trước khi mở vị thế.

CDP khác gì so với các giao thức cho vay?

CDP và các giao thức cho vay đều cho phép vay dựa trên tài sản bảo đảm, nhưng khác biệt về cấu trúc.

Trong hệ thống CDP, mỗi người dùng mở một kho lưu trữ riêng biệt. Các thông số rủi ro, phí và kết quả thanh lý chỉ áp dụng cho từng vị thế đó.

Các giao thức cho vay như Aave hoặc Compound vận hành theo mô hình thị trường thanh khoản chung. Người vay rút tiền từ các pool chung, lãi suất điều chỉnh linh hoạt theo cung cầu. CDP tương tự khoản vay bảo đảm cá nhân hóa, còn giao thức cho vay là hệ thống thanh khoản tập thể.

Thuật ngữ liên quan

• Hợp đồng thông minh: Mã blockchain tự thực thi, đảm bảo các quy tắc định sẵn mà không cần bên trung gian.
• Vị thế nợ có tài sản bảo đảm (CDP): Cấu trúc vay dựa trên kho lưu trữ, được bảo đảm bởi tài sản tiền điện tử vượt mức bảo đảm.
• Phí gas: Khoản phí phải trả để thực hiện giao dịch hoặc logic hợp đồng thông minh trên mạng blockchain.
• Máy ảo: Môi trường thực thi cho hợp đồng thông minh, ví dụ như Máy ảo Ethereum.
• Cơ chế thanh lý: Quy trình tự động xử lý vị thế khi giá trị tài sản bảo đảm xuống dưới ngưỡng yêu cầu.

Câu hỏi thường gặp

Sự khác biệt giữa khoản vay có tài sản bảo đảm và khoản vay thế chấp là gì?

Trong tài chính truyền thống, khoản vay có tài sản bảo đảm thường liên quan đến tài sản vật lý như bất động sản hoặc xe cộ. Trong hệ thống tiền điện tử, tài sản bảo đảm là token số được khóa trong hợp đồng thông minh. CDP dựa vào tài sản tiền điện tử được bảo đảm và chỉ có thể mở khóa khi khoản nợ cùng các khoản phí phát sinh được thanh toán đầy đủ.

DAI có thực sự là stablecoin không? Tính ổn định của DAI được duy trì như thế nào?

DAI là stablecoin phi tập trung, giá trị được duy trì thông qua các CDP bảo đảm vượt mức. Cơ chế khuyến khích ở cấp giao thức thúc đẩy người dùng phát hành hoặc trả lại DAI khi cần thiết, giúp giữ giá trị mục tiêu gần 1 USD.

Tỷ lệ bảo đảm được tính như thế nào và mức nào được coi là an toàn?

Tỷ lệ bảo đảm được tính bằng cách chia giá trị tài sản bảo đảm cho giá trị khoản vay. Dù yêu cầu tối thiểu khác nhau tùy giao thức, duy trì tỷ lệ cao hơn sẽ tăng khả năng bảo vệ khỏi rủi ro thanh lý.

Có thể sử dụng chức năng CDP trên Gate không?

Gate không cung cấp chức năng kho lưu trữ CDP gốc. Người dùng có thể giao dịch token liên quan đến hệ sinh thái CDP, còn các thao tác CDP trực tiếp được thực hiện trên các giao thức phi tập trung chuyên biệt.

Thanh lý là gì và bạn có thể mất bao nhiêu?

Thanh lý xảy ra khi tỷ lệ bảo đảm của vị thế xuống dưới mức tối thiểu do giao thức quy định. Hệ thống sẽ bán tài sản bảo đảm để trả nợ còn lại và áp dụng khoản phạt theo quy tắc giao thức. Kết quả phụ thuộc vào loại tài sản bảo đảm, thông số giao thức và điều kiện thị trường.