133 thương vụ, 8,6 tỷ USD: Ai đã thâu tóm ngành công nghiệp tiền mã hóa năm 2025?

Năm 2025, thị trường tiền mã hóa chứng kiến sự phân mảnh chưa từng có.

BTC đã giảm hơn 30% trong năm, altcoin lao dốc tự do, và những lời than “crypto đã chết” vang khắp ngành. Nhiều nhà đầu tư mới mua vào ở đỉnh đầu năm đã chứng kiến danh mục giảm quá nửa. Có người đã xóa ứng dụng sàn, có người vẫn cố nắm giữ, hy vọng gỡ gạc. Tâm lý cộng đồng crypto chạm đáy kể từ sau cú sập FTX năm 2022.

Nhưng giữa hỗn loạn ấy, một nhóm khác lại miệt mài mua vào.

PitchBook cho biết tổng giá trị M&A trong ngành crypto năm 2025 đạt 8,6 tỷ USD với 267 thương vụ, tăng 18% so với năm trước. Con số này gấp gần bốn lần năm 2024 và vượt tổng bốn năm trước cộng lại. Nếu tính theo tiêu chí rộng hơn của Architect Partners, tổng giá trị lên tới 12,9 tỷ USD.

Những thương vụ lớn nhất gây ấn tượng mạnh: Coinbase chi 2,9 tỷ USD mua Deribit, lập kỷ lục M&A ngành crypto; Kraken trả 1,5 tỷ USD mua NinjaTrader, thương vụ tích hợp TradFi–crypto lớn nhất lịch sử; Ripple mua Hidden Road với giá 1,25 tỷ USD, bước tiến quyết liệt vào tài chính tổ chức.

Nhà đầu tư nhỏ lẻ bán tháo, rút lui; tổ chức thì âm thầm gom hàng quy mô lớn.

Điểm đáng nói: các tổ chức không mua token. Nếu tin vào giá token, họ chỉ cần mua BTC—sao phải bỏ tỷ USD mua cả công ty?

Họ mua sàn giao dịch, giấy phép, đơn vị lưu ký, hệ thống thanh toán, bù trừ.

Họ đang “bắt đáy” hạ tầng cốt lõi của ngành.

Chuyện này gợi nhớ Phố Wall sau khủng hoảng 2008: Lehman Brothers sụp đổ, Bear Stearns biến mất, còn JPMorgan và Goldman Sachs sống sót, đi gom tài sản. Sau khủng hoảng, kẻ mạnh càng mạnh, ngành càng tập trung.

Năm 2025, ngành crypto đang đi đúng kịch bản đó.

Tại sao TradFi lại “bắt đáy”?

Sao lại là 2025? Vì ba “chìa khóa” cùng lúc được mở.

Chìa khóa đầu tiên: chuyển giao tại SEC.

Dưới thời Gary Gensler, ngành crypto sống trong trạng thái “Schrödinger tuân thủ”: không ai biết token của mình có phải chứng khoán, sàn có bị coi là bất hợp pháp, hay doanh nghiệp còn tồn tại ngày mai không.

Hầu hết các công ty lớn—Coinbase, Binance, Kraken, Ripple, Uniswap, OpenSea—đều nhận trát hoặc thông báo Wells từ SEC.

Sự bất định này “giết chết” M&A. Không tổ chức tài chính nào dám chi tỷ USD mua công ty có thể bị đóng cửa bất cứ lúc nào. Định giá, thẩm định, đánh giá rủi ro pháp lý đều vô nghĩa.

Tháng 1 năm 2025, chính quyền Trump lên, SEC đảo chiều 180 độ. Quyền Chủ tịch Mark Uyeda lập tức thành lập Lực lượng Đặc nhiệm Crypto, công bố chuyển từ “xử phạt” sang “đối thoại”.

Vài tháng sau, SEC rút 60% vụ kiện crypto với tốc độ “xả hàng”: Coinbase, Binance, Kraken đều được rút, Ripple cũng chốt thỏa thuận sau 4 năm kiện tụng.

Điểm then chốt: các vụ kiện bị rút “with prejudice”—không thể khởi kiện lại. Thị trường có lý do để tin: chương này đã khép lại.

Chìa khóa thứ hai: giấy phép được mở rộng.

Ngày 12 tháng 12, OCC cấp phép ngân hàng tín thác quốc gia cho năm công ty crypto: BitGo, Circle, Fidelity Digital Assets, Paxos, Ripple. Họ được tiếp cận trực tiếp hệ thống Fed, cung cấp lưu ký, thanh toán, bù trừ như ngân hàng truyền thống.

Một con số: năm 2025, OCC nhận 18 hồ sơ xin cấp phép ngân hàng; năm 2024 chỉ có 1. Cửa mở, ai cũng tranh thủ vào.

Chìa khóa thứ ba: Đạo luật GENIUS.

Ngày 18 tháng 7, dự luật tiền mã hóa liên bang đầu tiên được ký thành luật. Luật này quy định stablecoin dự trữ 1:1, công bố minh bạch hàng tháng, ưu tiên xử lý khi phá sản. Quan trọng hơn, stablecoin tuân thủ không là chứng khoán hay hàng hóa, nằm ngoài quản lý của SEC và CFTC.

Stablecoin được “chứng nhận sạch”: ngân hàng yên tâm cung cấp dịch vụ, công ty thanh toán tích hợp không lo ngại, không bị phạt truy hồi.

SEC rút đơn kiện, loại bỏ rủi ro pháp lý; OCC cấp phép, mở lối cho dịch vụ ngân hàng; Đạo luật GENIUS hợp pháp hóa stablecoin. Cả ba chìa khóa được mở, cánh cửa đóng suốt thập kỷ nay đã mở toang.

Đám đông đứng ngoài, séc cầm tay.

Cuộc đua ba chiều M&A

Về quy mô và tham vọng M&A năm 2025, Ripple là MVP tuyệt đối.

Nhiều người vẫn nghĩ Ripple là “công ty XRP”—bị SEC kiện năm 2020, vướng kiện tụng bốn năm liền. Nhưng sau 2024, Ripple đã lột xác.

Khi vụ kiện gần kết thúc (tháng 8/2024, tiền phạt giảm từ 2 tỷ xuống 125 triệu USD), Ripple dư dả tiền mặt, mở rộng nhanh. Trọng tâm kinh doanh chuyển hướng: lưu ký, stablecoin, kênh tuân thủ—cái gì sinh lợi là làm.

Năm nay, Ripple chi 2,7 tỷ USD cho M&A, thành công ty tài chính Mỹ thứ ba sau Morgan Stanley và New York Community Bank hoàn tất hai thương vụ trên 1 tỷ USD trong một năm. Morgan Stanley từng làm được năm 2020: 13 tỷ USD mua E-Trade, 7 tỷ USD mua Eaton Vance.

Ripple giờ sánh ngang Morgan Stanley, hai thương vụ chính rất đáng chú ý.

Thứ nhất: mua Hidden Road giá 1,25 tỷ USD—prime broker toàn cầu phục vụ quỹ phòng hộ, quản lý tài sản, tự doanh trên FX, phái sinh, thu nhập cố định và tài sản số.

Prime broker là gì? Đơn giản là công ty cung cấp “dịch vụ hậu cần một cửa” cho tổ chức: bù trừ, cấp đòn bẩy, bảo vệ tài sản. Prime broker là “mỏ vàng” của Goldman Sachs, Morgan Stanley.

Sau thương vụ, Hidden Road đổi tên Ripple Prime. Ripple tiến thẳng vào lõi Phố Wall.

Thứ hai: mua GTreasury giá 1 tỷ USD—nhà cung cấp hệ thống quản lý ngân quỹ doanh nghiệp 40 năm tuổi. Không hào nhoáng, nhưng khách hàng toàn Fortune 500: American Airlines, Goodyear, Volvo. GTreasury xử lý trên 12,5 nghìn tỷ USD thanh toán mỗi năm.

Nhìn tổng thể, hai thương vụ cho thấy chiến lược Ripple.

Ripple không chỉ muốn là công ty chuyển tiền xuyên biên giới. Họ xây dựng “stack tài chính tổ chức đầu-cuối”: GTreasury quản lý ngân quỹ, Ripple Prime làm prime broker, mạng Ripple cho thanh toán xuyên biên giới, XRP làm cầu nối. Từ bàn CFO tới quỹ phòng hộ, mọi mắt xích đều kết nối.

Tại Ripple Swell, CEO Brad Garlinghouse nói thẳng: “Hầu hết thương vụ của chúng tôi tập trung vào tài chính truyền thống, đưa giải pháp crypto vào.”

Nói cách khác: công ty crypto đang “nuốt trọn” tài chính truyền thống.

Coinbase lại chọn hướng khác. Họ muốn thành “siêu ứng dụng” của crypto—nơi mọi thứ đều giao dịch được.

Thương vụ Deribit 2,9 tỷ USD là lớn nhất năm. Deribit là sàn quyền chọn crypto lớn nhất thế giới, giao dịch trên 1 nghìn tỷ USD mỗi năm, open interest luôn trên 30 tỷ USD.

Quyền chọn là “chiến trường” của tổ chức: quỹ phòng hộ phòng ngừa rủi ro, market maker quản lý vị thế, quản lý tài sản xây dựng sản phẩm cấu trúc. Sở hữu Deribit là vé vào thị trường tổ chức.

Ngoài Deribit, Coinbase còn mua nền tảng quảng cáo on-chain Spindl, công ty quản lý token Liquifi, giao thức quyền chọn DeFi Opyn, sàn meme coin Vector.fun, công ty thị trường dự đoán The Clearing Company.

Mười thương vụ, trải dài phái sinh, DeFi, thị trường dự đoán, meme coin. CEO Brian Armstrong tham vọng “Sàn giao dịch mọi thứ”: cái gì giao dịch được, đều có trên Coinbase.

Kraken chọn lối đi trực diện: mua giấy phép trước, rồi đến doanh nghiệp.

Chi 1,5 tỷ USD mua NinjaTrader chủ yếu để lấy giấy phép hợp đồng tương lai CFTC. NinjaTrader 20 năm tuổi, là lão làng giao dịch hợp đồng tương lai bán lẻ Mỹ. Ở Mỹ, muốn cung cấp phái sinh cho nhỏ lẻ, phải có giấy phép CFTC.

Tự xin? Xếp hàng ba năm, chưa chắc được. Mua công ty đã có? Lên sóng ngay. Trả giá cao 50% cũng đáng.

Có giấy phép xong, Kraken nộp hồ sơ IPO tháng 11, nhắm niêm yết quý I/2026, định giá 20 tỷ USD. Không còn là sàn crypto đơn thuần—Kraken là nền tảng đa tài sản có giấy phép.

Chiến lược Stripe

Công ty crypto “nuốt trọn” tài chính truyền thống, nhưng tài chính truyền thống cũng đang lấn sân crypto.

Nổi bật nhất là Stripe mua lại Bridge.

Tháng 2/2025, Stripe mua Bridge—công ty hạ tầng stablecoin chỉ 58 người, định giá Series A 200 triệu USD—với 1,1 tỷ USD. Stripe trả premium 5,5 lần, thương vụ lớn nhất lịch sử hãng.

Vì sao startup 58 người lại giá 1,1 tỷ?

Vì Bridge có thứ tiền và thời gian khó mua: nền tảng API stablecoin trưởng thành nhất, khách hàng như Coinbase, SpaceX, giúp doanh nghiệp dùng stablecoin dễ như API thanh toán. Nhà sáng lập đến từ Coinbase, Square, dày dạn kinh nghiệm.

Stripe tự xây? Mất ít nhất hai năm. Mua Bridge? Sản phẩm ra mắt tháng sau.

CEO Stripe Patrick Collison gọi stablecoin là “siêu dẫn nhiệt độ phòng cho tài chính”. So sánh chuẩn: stablecoin giúp tiền lưu chuyển như thông tin—24/7, xuyên biên giới, gần như miễn phí. Chuyển tiền truyền thống mất 3–5 ngày, phí 3–5%; stablecoin chỉ vài giây, phí dưới 1 cent.

Sau thương vụ, Stripe tung ba sản phẩm trong sáu tháng: Tài khoản tài chính stablecoin ở 101 quốc gia, thẻ chi tiêu stablecoin với Visa, nền tảng Open Issuance cho phép doanh nghiệp tự phát hành stablecoin.

Tham vọng Stripe rất rõ: tái định nghĩa thanh toán xuyên biên giới với stablecoin.

“Tiền già” Phố Wall cũng nhập cuộc.

Tháng 10, JPMorgan thông báo chấp nhận BTC, ETH làm tài sản thế chấp, bắt đầu với ETF, sau mở rộng sang giao ngay. Lần đầu ngân hàng lớn nhất Phố Wall chính thức công nhận crypto là tài sản thế chấp hợp lệ. Bloomberg cho biết liên minh 10 ngân hàng lớn đang nghiên cứu phát hành stablecoin liên thông G7.

Paxos mua nền tảng ví MPC cấp tổ chức Fordefi với giá trên 100 triệu USD. Fordefi phục vụ hơn 300 tổ chức, giao dịch hàng tháng 12 tỷ USD.

Nhờ thương vụ này, Paxos cung cấp dịch vụ “phát hành stablecoin + mã hóa tài sản + lưu ký DeFi” trọn gói.

Năm năm trước, Phố Wall và crypto còn “khinh nhau”: Phố Wall coi crypto là lừa đảo, bong bóng; crypto coi Phố Wall lạc hậu, bảo thủ. Nay họ ngồi cùng bàn, định giá tài sản nhau bằng tiền thật.

Ranh giới mờ dần. Định nghĩa “công ty crypto” và “công ty tài chính” đang thay đổi.

Lời kết

Nhưng tất cả đều đang chạy đua với thời gian.

Ngày 5 tháng 6 năm 2025, Circle niêm yết NYSE, tăng 168% ngày đầu, 247% sau hai ngày. Đây là IPO tốt nhất kể từ 1980 với các thương vụ huy động trên 500 triệu USD. USDC được định giá 16,7 tỷ USD, huy động 1,1 tỷ USD.

Một chuyên gia ngân hàng đầu tư tính rằng, theo giá phát hành, Circle “bỏ lỡ” 1,76 tỷ USD—IPO định giá thấp lớn thứ bảy lịch sử. Nghĩa là thị trường hứng khởi với stablecoin vượt xa kỳ vọng bên bảo lãnh phát hành.

Sau Circle, Bullish và eToro cũng lên sàn. Năm 2025, 11 công ty crypto IPO, huy động 14,6 tỷ USD. Năm 2024 chỉ bốn thương vụ, huy động 310 triệu USD.

Dòng IPO năm 2026 còn dày đặc hơn. Kraken định giá 20 tỷ USD, nhắm niêm yết quý I; BitGo doanh thu gấp bốn, đã nộp hồ sơ mật; Gemini, Grayscale cũng xếp hàng. CEO Bitwise Hunter Horsley dự đoán làn sóng IPO này có thể tạo gần 100 tỷ USD giá trị thị trường.

Nhưng 2026 cũng là năm bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ.

Lịch sử cho thấy: đảng tổng thống thường mất ghế quốc hội giữa nhiệm kỳ. Nếu Cộng hòa mất đa số Hạ viện hoặc Thượng viện, cửa sổ chính sách thân crypto có thể thu hẹp hoặc đóng lại. Chủ tịch SEC có thể thay đổi, luật pháp đình trệ, môi trường pháp lý lại đảo chiều.

Đó là lý do ai cũng phải gấp rút. M&A phải chốt trước khi “cửa sổ” đóng, IPO phải niêm yết trước khi tâm lý đổi chiều, giấy phép phải lấy trước khi chính sách siết lại.

Cửa sổ này có thể chỉ mở 18 tháng.

Quay lại câu hỏi đầu: Phố Wall đặt cược vào điều gì?

Họ đặt cược vào kỷ nguyên “thâu tóm hai chiều”. Công ty crypto mua giấy phép, khách hàng, tuân thủ của tài chính truyền thống; tài chính truyền thống mua công nghệ, kênh, đổi mới của crypto. Hai bên hội tụ, ranh giới mờ dần. Ba-năm năm nữa, có thể không còn “công ty crypto” hay “tài chính truyền thống”—chỉ còn “công ty tài chính”.

Làn sóng M&A 8,6 tỷ USD năm 2025 thực chất là cuộc đua vũ trang hạ tầng tuân thủ. Người thắng không phải kẻ chạy theo biểu đồ giá, mà là ai chiếm vị trí sớm, lấy giấy phép, xây dựng năng lực toàn diện dài hạn.

Nhà đầu tư nhỏ lẻ vẫn đoán đỉnh đáy; tổ chức thì mua cả ngành.

Tuyên bố:

1. Bài viết này đăng lại từ [动察Beating], bản quyền thuộc tác giả gốc [Lin Wanwan]. Nếu có thắc mắc về việc đăng lại, vui lòng liên hệ Gate Learn, chúng tôi sẽ xử lý kịp thời theo quy trình liên quan.
2. Miễn trừ trách nhiệm: Quan điểm, ý kiến trong bài này thuộc về tác giả, không phải lời khuyên đầu tư.
3. Các bản dịch khác của bài viết này do Gate Learn thực hiện. Nếu không đề cập Gate, nghiêm cấm sao chép, phân phối, đạo văn bản dịch.