Trò chơi tiền mã hóa: Chiến trường mới trong cạnh tranh chiến lược của các cường quốc

Khi nền kinh tế toàn cầu ngày càng bước vào kỷ nguyên số, tiền mã hóa đã trở thành một điểm chiến lược mới mà các quốc gia cạnh tranh để chiếm lĩnh. Các điều chỉnh chính sách gần đây cho thấy Mỹ đang thúc đẩy quá trình hợp pháp hóa và thể chế hóa ngành công nghiệp tài sản số, nhằm tái cấu trúc vị thế thống trị trong lĩnh vực này. Cuộc cạnh tranh này liên quan đến quản lý tài chính, đổi mới công nghệ, và việc tái định hình sâu sắc hệ thống tiền tệ quốc tế.

Từ áp lực nợ đến lựa chọn chiến lược

Tình hình hiện tại của Mỹ rõ ràng là khó khăn. Nợ liên bang đã vượt mốc 36 nghìn tỷ USD, tỷ lệ nợ so với GDP trên 120%. Các nhà đầu tư nước ngoài liên tục giảm sở hữu trái phiếu Mỹ, xu hướng này trực tiếp đe dọa nền tảng tín dụng của đồng USD trong hệ thống tài chính toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, việc đưa các tài sản mã hóa như Bitcoin và Ethereum vào dự trữ chiến lược quốc gia mang ý nghĩa đặc biệt. Việc định vị các tài sản số này như “vàng kỹ thuật số” không chỉ là để phòng ngừa rủi ro, mà còn nhằm thu hút dòng vốn toàn cầu và tái định hình sức hấp dẫn của tài sản USD. Cách làm này nhằm kéo dài quá trình duy trì vị thế thống trị trong kỷ nguyên kinh tế số bằng những phương thức mới.

Đổi mới thể chế và thúc đẩy thị trường

Để đảm bảo vị thế dẫn đầu trong lĩnh vực tài chính số, khung chính sách đã được điều chỉnh đáng kể. Các đạo luật then chốt như GENIUS Act và L-G Act đã xác lập hệ thống quản lý stablecoin, yêu cầu chúng duy trì tỷ lệ 1:1 với USD, đồng thời đơn giản hóa tiêu chuẩn phân loại tài sản số, giảm thiểu rào cản pháp lý cho các tổ chức tài chính tham gia.

Song song đó, chương trình dự trữ mã hóa cấp quốc gia đã được khởi động. Trong vòng 5 năm tới, mục tiêu là tích lũy 1 triệu Bitcoin để xây dựng một “pháo đài số”. Các tài sản này chủ yếu đến từ việc tịch thu pháp lý, chính phủ cam kết giữ lâu dài, trao cho chúng vị trí chiến lược tương tự như dự trữ vàng.

Các biện pháp này còn bao gồm thành lập cơ quan phối hợp liên bộ, hợp nhất các lực lượng của Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC), Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) và Bộ Tài chính, nhằm thúc đẩy nhanh xây dựng khung quản lý, tránh tình trạng chồng chéo quyền lực gây rối loạn chính sách.

Mở rộng nền tảng và thúc đẩy ngành công nghiệp

Môi trường quản lý thoáng đãng đã thu hút các doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực mã hóa mở rộng quy mô hoạt động tại Mỹ. Các nền tảng chính như Coinbase đã phát triển nhanh chóng, tạo ra hàng nghìn việc làm. Đáng chú ý hơn, ngành công nghiệp mã hóa đã trở thành lực lượng quan trọng trong việc định hình chính sách thông qua các hoạt động đóng góp chính trị và vận động hành lang (đầu tư hơn 200 triệu USD), khiến các vấn đề về tài sản số dần trở thành lĩnh vực đồng thuận của hai đảng.

Một xu hướng đáng chú ý khác là sự mở rộng toàn cầu của stablecoin USD (như USDC). Các stablecoin do Mỹ phát hành này thực chất xây dựng một mạng lưới lưu thông USD mới: người dùng ở nước ngoài mua stablecoin, nhà phát hành cần dự trữ USD hoặc trái phiếu Mỹ tương đương trong hệ thống ngân hàng Mỹ. Điều này gián tiếp mở rộng hệ thống quyền lực của USD sang mạng lưới blockchain, hình thành cơ chế hấp thụ vốn mới.

Căng thẳng cạnh tranh quốc tế

Tuy nhiên, cạnh tranh quốc tế của Mỹ còn phức tạp hơn dự kiến. Liên minh châu Âu đã ban hành khung quản lý thị trường tài sản mã hóa nghiêm ngặt hơn (MiCA), đặt ra các tiêu chuẩn cao cho việc phát hành stablecoin, nhằm hạn chế sự mở rộng của stablecoin USD tại châu Âu. Đồng thời, Singapore, Hàn Quốc và các quốc gia khác đã xây dựng các hệ thống quản lý riêng, sự thiếu tiêu chuẩn toàn cầu khiến các doanh nghiệp Mỹ phải đối mặt với chi phí tuân thủ cao hơn.

Thách thức căn bản hơn đến từ xu hướng “phi đô la hóa” đang diễn ra nhanh chóng. Các nền kinh tế mới nổi thúc đẩy đa dạng hóa tiền tệ trong thanh toán xuyên biên giới, các dự án hợp tác xuyên quốc gia về tiền tệ kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC) ngày càng nhiều. Các mạng lưới thanh toán mới này không còn phụ thuộc hoàn toàn vào USD, đe dọa trực tiếp vị trí độc quyền của USD như đồng tiền thanh toán toàn cầu.

Mâu thuẫn nội tại và rủi ro tiềm ẩn

Chia rẽ trong quản lý nội bộ của Mỹ cũng đang hạn chế hiệu quả của chiến lược này. SEC và CFTC lâu nay vẫn bất đồng về định nghĩa tài sản mã hóa, tiêu chuẩn quản lý của các bang cũng khác nhau lớn (Wyoming khuyến khích đổi mới, New York siết chặt quy định), môi trường phân mảnh này gây nhiều khó khăn cho hoạt động doanh nghiệp.

Nguy hiểm hơn, các rủi ro về biến động cao, tranh cãi về tiêu thụ năng lượng và nguy cơ vi phạm pháp luật vẫn bao phủ thị trường mã hóa. Việc đưa quy mô lớn các tài sản rủi ro này vào dự trữ quốc gia có thể gây ra mối đe dọa hệ thống cho hệ thống tài chính Mỹ. Nếu thị trường biến động mạnh, hậu quả có thể rất nghiêm trọng.

Bất định trong cuộc chơi dài hạn

Trong ngắn hạn, chiến lược này giúp củng cố lợi thế thị trường của Mỹ, đem lại sức sống mới cho hệ thống USD qua động lực ngành công nghiệp. Nhưng về dài hạn, khả năng vượt qua các khó khăn nội tại và ngoại tại vẫn còn là điều chưa rõ.

Nếu uy tín của USD tiếp tục giảm, các tài sản dự trữ như Bitcoin có thể phát triển thành công cụ phòng ngừa rủi ro độc lập khỏi USD, từ đó làm suy yếu chức năng của chúng như là phần mở rộng của USD. Sự phân mảnh của các quy tắc toàn cầu cũng có thể buộc các doanh nghiệp phải đối mặt với các quy định phức tạp hơn, làm chậm tốc độ đổi mới.

Trong kỷ nguyên kinh tế số, khái niệm về quyền lực thống trị truyền thống đang được định nghĩa lại. Nó không còn dựa vào sức mạnh quân sự hay kinh tế cứng, mà ngày càng phụ thuộc vào ai có thể đặt ra tiêu chuẩn công nghệ, kiểm soát quy tắc quản trị, xây dựng liên minh quốc tế. Mỹ đang sử dụng tiền mã hóa như một công cụ mới, cố gắng chiếm ưu thế trong cuộc phân chia lại quyền lực toàn cầu này. Tuy nhiên, kết quả cuối cùng của cuộc cạnh tranh này vẫn còn nhiều biến số và thử thách.