“Generating Alpha” podkastida dunyodagi eng boy odam va Susquehanna International Group (SIG) asoschisi Jeff Yass muhim fikrlarni baham ko’rdi. 40 yildan oshiq davomida, u global savdo imperiyasini qurib, matematik aniqlik va ratsional fikrlash asosida turli bozorlarida (optsionlardan kriptovalyutalargacha) faoliyat yuritib kelgan.
Suhbat bitta asosiy mavzuda markazlashtirildi: prognoz bozorlari nima uchun insoniyatning haqiqatni izlash hamkasbining roli o’ynashi mumkin.
Prognoz Bozorlari Nima Uchun Muhim?
Jeff Yass dunyodagi eng boy odamlardan biri sifatida ayta oladiganidek, qaror qabul qilishda eng muhim narsa — noto’g’ri ma’lumotlarga ega bo’lish emas, balki aniq ehtimol olishdir.
Prognoz bozorlari hozircha mavjud eng shuqurida ishonchli ehtimollar manbai. Agar siz Nyu-Yorkda saylov bo’lishi, Federal Reserve foiz stavkasini o’zgartitiradimi yoki dovul bo’ladimi deb so’rasangiz, bozorning javob — pul bilan qo’llanilgan javobdir.
Bu avvalgi davrlardan ajralib turadi. Masalan, Iroq urushi davriga qaytaylik. Bush hukumati 2 milliard dollar xarajat kerak bo’ladi dedi, lekin haqiqat shunchalik qora bo’ldi: 2 trilliondan 6 trillion dollargacha sarflanib ketdi. Agar o’sha paytda prognoz bozori bo’lsa, ekspertlar “tez va arzon urush” degan yolg’onlarini ko’rdigin emas, balki ehtimol 500 milliard bo’lgan raqamlarni ko’rardilar, va bu fuqarolik oyning boshidan urushga qarshi ovozlarni ko’tarib chiqargan bo’lardi.
Xavf va Manipulyatsiya: Haqiqat Nima?
Agar bu bozor manipulyatsiyasiga olib kelsa-chi? Jeff Yass buni sodda izohladi:
Har qanday manipulyatsiya o’zi eng qimmatga turadi. Agar siz Iroq urushi narxini “5 milliarddan past” deb ko’rsatishni xohlasangiz, va bu bozorda yetarlicha puli bar odam bo’lsa, siz deyarli 500 milliard dollarga qarshi garov bilansiz. Manipulyatsiya qilish uchun ancha qimmatroq bo’ladi — buni bo’ldiradigan juda kam odam bor.
Shuning uchun raqobatbardosh bozor o’zi o’zini himoya qiladi.
Biznesda Amaliy Qo’llanilish
Dunyodagi eng boy odam sifatida Jeff Yass ushbu tushinchalarni kundalik ishda qanday qo’llaydi?
Misol sifatida, agar siz Nyu-York shtatida ko’chib o’tishni yoki kompaniyangizni ko’chirish haqida qaror qilmoqchi bo’lsangiz, prognoz bozori ehtimolini bilish shart. O’qida gazeta o’qib, “yaqin deyishadi” kabi shu’baha bajarmaslik — bozorga qarab 90% yuqori ehtimolni bilish mumkin.
SIG o’ziga o’shantira qanday prezidentlik saylovi bosib o’tishini, fond bozorlari kimda bo’lishini kuzatadi. Bu ma’lumotni prognoz bozorlari ehtimollaridan olib, qaysi aksiyalar siyosiy voqealarga ortiqcha javob bermaydigan yoki kamaytirgan javob beruvchi ekanligini aniqlab oladi.
Sig’urta Bozorlari: Tabiat Hawfsizligi Nomi Bilan
Meni eng ko’p hayajonlantiradiganlardan biri — prognoz bozorlari sig’urta sohasida qanday tiklash mumkin.
Florida kabi ba’zi joylarda davlat sig’urta narxlarini juda past belgilagan, sig’urta kompaniyalari chiqib ketgan. Lekin prognoz bozori orqali:
Siz shartlashishi mumkin: “Keyingi 48 soatda shamol tezligi 80 mil/soatdan oshadimi?”
Agar ehtimol 10% bo’lsa, siz 10 ming dollar tiksangiz, uyingiz kelib chiqsa 90 ming dollar olasiz
Hech qanday reklama, da’vo, operatsion xarajat yo’q — faqat sof himoya
Bu ancha arzonroq va to’liq shaxsiy ehtiyojga moslashtirilgan bo’ladi.
Dunyoga Nima O’zgaradi?
Jeff Yassning eng toza fikri: urushlarni to’xtatish mumkin.
America fuqarolik urushi davridagi 650 ming o’limni olaylik. Agar oddiy odamlar oldindan haqiqiy narx va halokatlarni bilganida — ehtimol bozor buni 650 ming deymasdi — urushdan boshqa yechim izlab turishlardi.
Yana bir misol: avtonom avtomobillar. Hozir AQSh yo’llarida taxminan 40 ming odam har yili vafot etadi. Agar to’liq avtonom mashinalar bo’lsa, bu 10 mingga tushadi — 30 ming umr saqlanadi. Agar prognoz bozori 2030 yilda yo’l o’limlari keskin kamayishini ko’rsatsa, siyosatchilar tezroq harakat qiladi, chunki raqamni aniq ko’rasiz.
Hozir “yaxshi yoki yomonligini bilmaymiz” deyishadi. Objektiv raqam bo’lsa, dunyolik qarorlar tezroq, to’g’riroq bo’ladi.
Yoshlarga: Ehtimollar va Statistika Bilib Oling
Jeff Yass bugungi o’smirlardan nima o’rganishlarini so’rasangiz, bir narsani yana-yana takrorladi: ehtimollar va statistika.
Albatta, kompyuter va dasturlash kerak. Lekin noto’g’riliklarni aniqlab, qaror qabul qiladigan insoniyat bo’lishning asosi — ehtimol va statistika bilim.
Sovet Ittifoqi Sputnikni uchirganida, AQSh hisoblashni majburiy o’rgatishni boshladi. Natijada 99% odam umrida bundan foyda ko’rmaydi. Lekin ehtimollar va statistika — bu ikkinchi darajali hisoblanadi, hech kim majburan o’rgatmaydi.
Harvard tibbiyot maktabi talabalari kasallik ehtimoli bo’yicha “bo’lishi mumkin, bo’lmasligi mumkin” deyadi — bu aqlli odamlar, lekin maktab ularga o’rgatmagan. Signal va shovqinni ajratish uchun bilim zarur.
Oxirgi Maslahat
Dunyodagi eng boy odam eng yoshlarga oxirgi sifatida shunini aytadi: bozorga ishonang.
Do’stlaringiz “bu odam jinni” deb hisoblasa, faqat ular qo’llab-quvvatlamasdan qo’ymang. Kami va katta qarorlar bo’yicha anonim prognoz bozori oching — “Men xatoga tushayaptimmi?” degi. Ko’p odamlar butun umrni noto’g’ri odam bilan o’tkazadi, chunki hech kim haqiqatni aytishga jur’at qilmagan.
Qaror qanchalik muhim bo’lsa, shunchalik kam o’ylaymiz. Bir aksiya sotib olishda uzun fikrlaymiz, lekin kimga uylanish kabi butun umrni tayin qiladigan qarorlarni ko’pincha beparvo qabul qilamiz. Haqiqat yuzaga chiqadigan mexanizm — shu narsaga ehtiyoj.
予測のポイント：世界で最も裕福な人ジェフ・ヤスはなぜ彼を信じるのか？
Kim Bu Mavzuni Muhokama Qilmoqda?
“Generating Alpha” podkastida dunyodagi eng boy odam va Susquehanna International Group (SIG) asoschisi Jeff Yass muhim fikrlarni baham ko’rdi. 40 yildan oshiq davomida, u global savdo imperiyasini qurib, matematik aniqlik va ratsional fikrlash asosida turli bozorlarida (optsionlardan kriptovalyutalargacha) faoliyat yuritib kelgan.
Suhbat bitta asosiy mavzuda markazlashtirildi: prognoz bozorlari nima uchun insoniyatning haqiqatni izlash hamkasbining roli o’ynashi mumkin.
Prognoz Bozorlari Nima Uchun Muhim?
Jeff Yass dunyodagi eng boy odamlardan biri sifatida ayta oladiganidek, qaror qabul qilishda eng muhim narsa — noto’g’ri ma’lumotlarga ega bo’lish emas, balki aniq ehtimol olishdir.
Prognoz bozorlari hozircha mavjud eng shuqurida ishonchli ehtimollar manbai. Agar siz Nyu-Yorkda saylov bo’lishi, Federal Reserve foiz stavkasini o’zgartitiradimi yoki dovul bo’ladimi deb so’rasangiz, bozorning javob — pul bilan qo’llanilgan javobdir.
Bu avvalgi davrlardan ajralib turadi. Masalan, Iroq urushi davriga qaytaylik. Bush hukumati 2 milliard dollar xarajat kerak bo’ladi dedi, lekin haqiqat shunchalik qora bo’ldi: 2 trilliondan 6 trillion dollargacha sarflanib ketdi. Agar o’sha paytda prognoz bozori bo’lsa, ekspertlar “tez va arzon urush” degan yolg’onlarini ko’rdigin emas, balki ehtimol 500 milliard bo’lgan raqamlarni ko’rardilar, va bu fuqarolik oyning boshidan urushga qarshi ovozlarni ko’tarib chiqargan bo’lardi.
Xavf va Manipulyatsiya: Haqiqat Nima?
Agar bu bozor manipulyatsiyasiga olib kelsa-chi? Jeff Yass buni sodda izohladi:
Har qanday manipulyatsiya o’zi eng qimmatga turadi. Agar siz Iroq urushi narxini “5 milliarddan past” deb ko’rsatishni xohlasangiz, va bu bozorda yetarlicha puli bar odam bo’lsa, siz deyarli 500 milliard dollarga qarshi garov bilansiz. Manipulyatsiya qilish uchun ancha qimmatroq bo’ladi — buni bo’ldiradigan juda kam odam bor.
Shuning uchun raqobatbardosh bozor o’zi o’zini himoya qiladi.
Biznesda Amaliy Qo’llanilish
Dunyodagi eng boy odam sifatida Jeff Yass ushbu tushinchalarni kundalik ishda qanday qo’llaydi?
Misol sifatida, agar siz Nyu-York shtatida ko’chib o’tishni yoki kompaniyangizni ko’chirish haqida qaror qilmoqchi bo’lsangiz, prognoz bozori ehtimolini bilish shart. O’qida gazeta o’qib, “yaqin deyishadi” kabi shu’baha bajarmaslik — bozorga qarab 90% yuqori ehtimolni bilish mumkin.
SIG o’ziga o’shantira qanday prezidentlik saylovi bosib o’tishini, fond bozorlari kimda bo’lishini kuzatadi. Bu ma’lumotni prognoz bozorlari ehtimollaridan olib, qaysi aksiyalar siyosiy voqealarga ortiqcha javob bermaydigan yoki kamaytirgan javob beruvchi ekanligini aniqlab oladi.
Sig’urta Bozorlari: Tabiat Hawfsizligi Nomi Bilan
Meni eng ko’p hayajonlantiradiganlardan biri — prognoz bozorlari sig’urta sohasida qanday tiklash mumkin.
Florida kabi ba’zi joylarda davlat sig’urta narxlarini juda past belgilagan, sig’urta kompaniyalari chiqib ketgan. Lekin prognoz bozori orqali:
Bu ancha arzonroq va to’liq shaxsiy ehtiyojga moslashtirilgan bo’ladi.
Dunyoga Nima O’zgaradi?
Jeff Yassning eng toza fikri: urushlarni to’xtatish mumkin.
America fuqarolik urushi davridagi 650 ming o’limni olaylik. Agar oddiy odamlar oldindan haqiqiy narx va halokatlarni bilganida — ehtimol bozor buni 650 ming deymasdi — urushdan boshqa yechim izlab turishlardi.
Yana bir misol: avtonom avtomobillar. Hozir AQSh yo’llarida taxminan 40 ming odam har yili vafot etadi. Agar to’liq avtonom mashinalar bo’lsa, bu 10 mingga tushadi — 30 ming umr saqlanadi. Agar prognoz bozori 2030 yilda yo’l o’limlari keskin kamayishini ko’rsatsa, siyosatchilar tezroq harakat qiladi, chunki raqamni aniq ko’rasiz.
Hozir “yaxshi yoki yomonligini bilmaymiz” deyishadi. Objektiv raqam bo’lsa, dunyolik qarorlar tezroq, to’g’riroq bo’ladi.
Yoshlarga: Ehtimollar va Statistika Bilib Oling
Jeff Yass bugungi o’smirlardan nima o’rganishlarini so’rasangiz, bir narsani yana-yana takrorladi: ehtimollar va statistika.
Albatta, kompyuter va dasturlash kerak. Lekin noto’g’riliklarni aniqlab, qaror qabul qiladigan insoniyat bo’lishning asosi — ehtimol va statistika bilim.
Sovet Ittifoqi Sputnikni uchirganida, AQSh hisoblashni majburiy o’rgatishni boshladi. Natijada 99% odam umrida bundan foyda ko’rmaydi. Lekin ehtimollar va statistika — bu ikkinchi darajali hisoblanadi, hech kim majburan o’rgatmaydi.
Harvard tibbiyot maktabi talabalari kasallik ehtimoli bo’yicha “bo’lishi mumkin, bo’lmasligi mumkin” deyadi — bu aqlli odamlar, lekin maktab ularga o’rgatmagan. Signal va shovqinni ajratish uchun bilim zarur.
Oxirgi Maslahat
Dunyodagi eng boy odam eng yoshlarga oxirgi sifatida shunini aytadi: bozorga ishonang.
Do’stlaringiz “bu odam jinni” deb hisoblasa, faqat ular qo’llab-quvvatlamasdan qo’ymang. Kami va katta qarorlar bo’yicha anonim prognoz bozori oching — “Men xatoga tushayaptimmi?” degi. Ko’p odamlar butun umrni noto’g’ri odam bilan o’tkazadi, chunki hech kim haqiqatni aytishga jur’at qilmagan.
Qaror qanchalik muhim bo’lsa, shunchalik kam o’ylaymiz. Bir aksiya sotib olishda uzun fikrlaymiz, lekin kimga uylanish kabi butun umrni tayin qiladigan qarorlarni ko’pincha beparvo qabul qilamiz. Haqiqat yuzaga chiqadigan mexanizm — shu narsaga ehtiyoj.